Vijgen na Pasen

De wereld als een kunstwerk zien

Maand: juli, 2013

Met de K van Kaka

Geen weer om te bloggen vandaag,
En dus sprong ik vanmiddag op mijn fiets.
Laat ik eens naar Landskouter rijden, dacht ik.
Het is daar mooi.
Gisteren nog zijn we er naar een huis gaan kijken.
Een ietwat vervallen bungalow tussen het groen.
Huurprijs: 750 euro.
Dat was vroeger verdorie ons hele inkomen.
En o ja,
het was maar voor één jaar!
Kennen huisbazen dan echt geen schaamte, vroeg ik me af.
Wat geld en bezit toch allemaal niet doen met een mens!

Maar zoals gezegd, de streek is mooi en ik zou er graag wonen.
Dus ging ik een kijkje nemen.

Maar in Melle week ik al van de rechte weg af.
Dat overkomt me wel meer, en niet alleen op de fiets.
Wat was het dit keer?
Heimwee naar vroeger?
(We hebben 15 jaar in Melle gewoond.)
Of was het iets anders?

Wat zag ik daar, links langs de kant van de weg?

20130719-190623.jpg

Dit is geen huis, dit is geen villa, dit is … architectuur!
Kunst zoals we zeggen.

Ik reed vlug verder.
Maar wat zag ik nu aan de rechterkant van de weg?

20130719-190952.jpg

Een kabouter op een zuil?
Een getatoeëerde smurf?
Niets van dat alles.
Dit was – alweer – kunst.

20130719-191404.jpg

Dit moet ik vereeuwigen, dacht ik, en ik trok mijn Galaxy S 2 Plus.
Een man kwam op me toe.
Ai, ai, dat zou een gesprek over kunst worden!
Maar het viel mee.
Ga gerust binnen, zei hij, degene die dit gemaakt heeft is aanwezig!
Dankuwel, zei ik.
Ik zal me haasten, dacht ik.
Een artistieke weirdo aan m’n broek, terwijl de zon zo heerlijk schijnt?
Ik ben wel oud, maar niet gek.

Ik vervolgde mijn weg.
Die veranderde in een zandweggetje dat tussen de velden door liep.
Ja, hier was het ook mooi.
Dat herinnerde ik me nog goed.
Talloze malen ben ik hier komen fietsen en wandelen toen ik nog in Melle woonde.
Dat was toen Wim er nog niet woonde.
Déze Wim:

20130719-200724.jpg

De toegangspoort tot zijn kasteel annex landgoed ziet er als volgt uit:

20130719-200845.jpg

Wim heeft inderdaad last gehad met het gemeentebestuur dat hem geen toelating wilde geven om zijn kasteel-met-park om te vormen tot een internationaal centrum voor hedendaagse kunst.
Dat is destijds ruim uitgesmeerd in de kranten.
Kunstenaar Wim beklaagde zich in alle toonaarden over de pesterijen van de Vlaamse cultuurbarbaren in Melle.
Hij zal gedacht hebben: het staat hier vol met levende kakmachines (nvdr: koeien) maar míjn Cloaca mag niet gezien worden!
Arme Wim.
Nu zat hij daar op zijn kasteel en hij mocht er geen kunstwerk van maken!

20130719-201708.jpg

Er zou nochtans iets moois van te maken zijn.
Ik dacht aan het architectonisch hoogstandje dat ik net gezien had.
Ik dacht ook aan die blauwe smurf.
Zijn goeie vriend Jan (nvdr: Fabre) had er wel weg mee geweten, zoals destijds met kasteel Tivoli in Mechelen.

20130719-202128.jpg

Dat had hij namelijk helemaal met papier laten beplakken dat eerst (door een aantal Mechelse jeugdverenigingen, meen ik me te herinneren) volgekribbeld was met blauwe bic (met dank aan de firma Bic).
Nee, ze weten daar in Melle echt niet wat ze gemist hebben.
Wim en Jan hadden Melle op wereldkaart kunnen zetten (iets waar ik zelf nooit in geslaagd ben).
Ondank is ’s werelds loon!
Een mens vraagt zich af waarom Wim hier nog wil wonen, tussen al die achterlijke Mellenaren.
Maar wat zien ik, als ik mijn weg vervolg?
Wie woont er in het kasteel naast dat van Wim?

20130719-202628.jpg

Carl De Keyzer, ’s lands wereldberoemdste fotograaf!
De man die verklaarde dat de kunst pas in 1900 is begonnen,
en dat alles wat daarvóór kwam niet meer was dan duur behang.

Wim en Carl zijn dus buren.
Zij aan zij strijdend tegen de Vlaamse bekrompenheid.
Het ging me aan het hart.
De strijd der Vlaamse kasteelheren is nog steeds niet ten einde.
Tot op de dag van vandaag,
Tot in het zonnige Melle,
Vechten zij hun nobele strijd tegen het barbaarse plebs,
dat maar niet wil plooien,
dat hun adel niet wil erkennen.

Maar er is hoop.
Zij staan niet alleen.

20130719-203444.jpg

Zelfs de boeren doen mee:

20130719-203617.jpg

U ziet het waarde vijgenlezer,
Er is geen reden om te wanhopen.
Ooit zal Vlaanderen beschaafd worden.
Ooit zal het zijn plaats innemen tussen de hedendaagse volkeren.

Een warm applaus voor Wim.
En dat hij nog lang moge kakken!

Vijgen na Pasen

20130719-095533.jpg

Gisteravond nog een wandelingetje rond de vijver gemaakt met vrouwlief.
Een geschikt moment om een beetje te keuvelen over Anna en de zee, over digitale dementie, over Ahriman (the bad guy of antroposophy), over morele technieken,over koffiebonen, over Bruno Skerath, en over … vijgen na pasen.

De figuurlijke betekenis van ‘vijgen na pasen’ is: iets dat te laat komt, iets dat geen zin meer heeft.

Een variant is: mosterd na de maaltijd.

Komt mijn blog te laat?

In zekere zin wel.
Ik had daar 20 jaar geleden moeten mee beginnen.
Maar bestonden er toen al blogs?
Ik had niet eens een computer!
Bovendien had ik toen niet gekunnen wat ik nu kan.
In ieder geval: beter te laat dan nooit.

Heeft mijn blog geen zin meer?

Ik wil de wereld als een kunstwerk zien.
De meeste mensen hebben geen idee waarover ik het heb,
laat staan dat ze er de zin van inzien.
De hedendaagse kunst heeft in zekere zin het gras van voor mijn voeten weggemaaid.
Ze heeft het vermogen om kunst te zien vrijwel vernietigd.
Ze heeft de onwrikbare mening doen postvatten dat kunstenaars ideeën in beeld brengen en dat de kijker achter die ideeën moet zien te komen.
Alsof kunst een kruiswoordraadsel was.
Alsof kunst iets is om over na te denken.
Iets voor intellectuelen.

En dat is ze niet.

Kunst spreekt de taal van het hart.
Die taal moet je eerst verstaan vóór je over kunst kunt beginnen nadenken.
Doe je dat niet, dan denk je eigenlijk nergens over na.
Dan wordt je denken volkomen willekeurig.
Zinloos.
In die zin is mijn blog zinloos.
Want ik vermoed dat de meeste mensen niet echt ernstig nemen wat ik schrijf.
Ze zijn opgevoed met hedendaagse kunst,
en die heeft hen geleerd hun hart het zwijgen op te leggen.
En dus kennen ze de taal van de kunst niet meer.
Ze geloven zelfs niet dat die taal bestaat.
Dus geloven ze ook niet dat wat ik schrijf ergens over gaat.
Bewust of onbewust zien ze het als Spielerei.

In die zin zijn mijn Vijgen na Pasen inderdaad vijgen na pasen.

Maar de uitdrukking heeft ook nog een letterlijke betekenis.

In de katholieke vastentijd mochten de mensen allerlei zaken niet eten, vooral lekkere dingen.
Ze moesten zich immers voorbereiden op de lijdensweek,
Ze moesten zich oefenen in lijden.
Maar ze moesten ook weer niet overdrijven.
Want ze waren Christus niet.
En dus waren er uitzonderingen op de vastenregel,
Kleine momenten van genot om het lijden te verzachten,
om het draaglijk te maken.
En één van die uitzonderingen waren vijgen.

Vijgen vóór Pasen waren een door de kerk toegestane lekkernij.
Een soort symbolische Simon van Cyrene die het kruis van Christus hielp dragen,
zodat God het kon volhouden tot op Golgotha, de Schedelplaats.

Vijgen nà Pasen hadden geen zin meer, want iedereen mocht weer alles eten.
Het lijden was voorbij, er mocht weer volop genoten worden.

Maar,

dat wil natuurlijk niet zeggen dat vijgen na pasen niet lekker meer waren.
Ze waren nog altijd even lekker als daarvoor.
Maar ze waren niet langer exclusief.
Het genot dat ze verschaften werd niet langer geïntensiveerd door het vasten.
Het stond niet langer in scherpe tegenstelling tot de strenge ascese.
Het was … gewoon geworden.

En dat is ook wat ik op het oog heb met mijn Vijgen na Pasen.
Ik wil iets buitengewoons gewoon maken.
Ik wil iets exclusiefs democratiseren.
Iedereen een sjakos van Delvaux zeg maar.

Zowel kunst als antroposofie zijn iets buitengewoon exclusiefs.
Voorbehouden aan een elite, een happy few.

Het grote publiek interesseert zich helemaal niet voor kunst, en zeker niet voor hedendaagse kunst.
Dat is iets voor intellectuelen en rijken.
Antroposofie: idem.
Wie weet in ons land wat antroposofie betekent?
Geen kat.
Het is een aangelegenheid van een klein groepje ‘uitverkorenen’.
Stelt overigens niet voor hoor, die uitverkorenen.
En dat kan ook niet anders.
Want ‘uitverkoren-zijn’ is niet meer van deze tijd.
Het is iets van vóór Pasen.

Het apocalyptische Golgotha dat we in de vorige eeuw hebben meegemaakt, is daar een huiveringwekkend bewijs van.
Er bestáán geen uitverkoren volkeren meer, geen oude en geen nieuwe.
Die tijd is definitief voorbij.
De toekomst is aan alle volkeren.
De toekomst is aan het volk dat mensheid heet.
En uitverkoren-zijn is voortaan een individuele vrije keuze.
Ieder mens kiest zichzelf uit.

Kiest hij voor zijn hersenen en ziet hij daarin zijn exclusieve menszijn?
Prima. Niemand die hem tegenhoudt.
Kiest hij voor de kunstenaar-in-zich, voor de vrije scheppende geest?
Ook goed.
De mens is vrij.
Hij wórdt niet meer uitverkoren, hij kiest zichzelf uit.

Vijgen vóór Pasen waren een genot dat de gewone man genadiglijk werd toegestaan door het Grote Gezag, dat handelde in naam van God himself.

20130719-112333.jpg

Vijgen na Pasen zijn een genot dat iedereen vrij kan kiezen tussen alle andere soorten genot.
Er is geen Geestelijk Gezag meer en God is dood. We hebben hem zelf terechtgesteld.
We zijn met andere woorden vrij van God.

Maar dat maakt de zaken er niet eenvoudiger op.
Want nu moeten we zelf kiezen.
En hoe moeten we dat in godsnaam doen?
Er zijn zoveel mogelijkheden.
Er zijn, na de vastentijd van de vorige eeuwen, zóveel genietingen.
Om maar één ding te noemen:
Er zijn waanzinnig veel blogs.
Hoe moet je daartussen kiezen?
Hoe moet je vinden wat goed is voor je?

Daar is volgens mij maar één antwoord op:
Kiezen is een kunst.
En kunst moet je leren.
En dat vraagt tijd.
Ars longa, weet u wel.

Natuurlijk hoeft een mens niet te kiezen voor de kunst.
Hij hoeft niet te kiezen voor het kiezen.
Hij kan bijvoorbeeld kiezen voor zijn … hersenen.
Die laten hem geen keuze.
Vraag het maar aan Dick Swaab: vrije wil bestaat niet.
Hij bedoelt: de moderne mens kan alleen maar kiezen voor zijn hersenen,
op gezag van minzame, glimlachende mensen als de professor.

20130719-114035.jpg

Ja beslist, de moderne mens kan weer kiezen voor pausen,
religieuze pausen, wetenschappelijke pausen, artistieke pausen.

20130719-114218.jpg

Die vrijheid heeft hij en hij grijpt ze ook.
Hij levert zich in volle vrijheid over aan Nieuwe Pausen.
Hij kiest uit vrije wil om niet te kiezen.
Hij geeft vrijwillig zijn vrije wil op.

Die vrijheid heeft hij.
De moderne mens is vrij om al dan niet vrij te zijn.

Die vrijheid had hij vóór Pasen niet.
Nu heeft hij die wel.
Hij kan vijgen eten of niet.
En dat heeft hij aan Pasen te danken.

Dat is het grote mysterie van onze tijd:

Er is een Pasen geweest.

En wij hebben het niet gemerkt.

Christus is opnieuw gestorven en verrezen.
En wij hebben niks gezien.
Wij hebben het Grote Kunstwerk niet gezien.
Nochtans is het geen exclusief kunstwerk dat voorbehouden is aan uitverkorenen.
Het is een kunstwerk dat overal zichtbaar is,
tot in de kleinste dingen van onze tijd.
Maar we zien het niet omdat we het verleerd hebben kunst te zien.
We kunnen de wereld niet als een kunstwerk zien
omdat we ons blindstaren op de Romeinse keizers van onze tijd met hun brood & spelen.

20130719-120710.jpg

Tja, de geschiedenis herhaalt zich.
Er is niet veel veranderd de afgelopen 2000 jaar,

behalve dan dat we kunnen kiezen.

En dat is al heel wat.

Ghelamco is good for you!

20130719-091931.jpg

Gisteren werd het nieuwe voetbalstadion van AA.Gent – de Ghelamco-arena – ingehuldigd door middel van – u raadt het nooit – een voetbalmatch.

Ik had het ding al volop kunnen aanschouwen, want we passeren er bijna iedere week als we naar Brugge rijden. Het ligt ingeklemd tussen allerlei autostrades en ziet eruit als een gigantische vliegende schotel die de weg is kwijt geraakt en geen idee heeft waar hij geland is.

Ja, ze zien het groot in Gent, sinds Boerke Naas daar burgemeester is.

20130719-093343.jpg

En internationaal!
En divers!
Ik vraag me af of er nog één Belg meespeelt bij AA.Gent.
Over Gentenaars zwijg ik al helemaal.
Die moeten kijken en betalen.
Zodat de grote heren met de pluimen kunnen gaan strijken.
Luister maar eens naar minister-president Kris Peeters:

‘Vandaag huldigen we een schitterend bewijs van Vlaams vakmanschap in: de combinatie van wat dynamiek, architectuur en ondernemerschap kan opleveren’. Gent neemt hier bovendien uitdrukkelijk het voortouw om te investeren in de kwaliteit van de voetbalstadions, en het verhogen van de multifunctionaliteit ervan.’

Hallelujah!

Wilt u nog een staaltje van vakmanschap, dynamiek, architectuur, ondernemerschap, multifunctionaliteit en Boerke Naas?

20130719-094551.jpg

Voilà zie!

Nog iemand die eraan twijfelt dat Vlaanderen mee is in de vaart der volkeren?

Nieuw in Destelbergen!

20130719-085135.jpg

De bloemenbakboom!

De Belgen zijn de dappersten

20130718-190814.jpg

U vraagt zich wellicht af waar Asterix en Obelix tegenwoordig wonen?
Wel, in Destelbergen!

De juiste keuze

20130718-190415.jpg

Zo hoort u het ook eens van een ander!

De mens en zijn hersenen

20130718-144257.jpg

De man hierboven is Dick Swaab, neurobioloog en auteur van ‘Wij zijn ons brein’, een boek waarin hij betoogt dat wij geen hersenen HEBBEN maar hersenen ZIJN.
Dick is een gelukkig man, dat zie je zo.
Hij straalt.
Dat was het eerste wat me opviel toen ik op zoek ging naar een illustratie bij mijn artikel over homeopathie. Ik zag ontelbare foto’s van deze man, en op de meeste ervan staat hij breed glimlachend, alsof hij innig tevreden is, alsof hij eindelijk het licht heeft gezien.
Die glimlach deed me denken aan een andere glimlach,
de glimlach van Kenneth Clark toen hij in zijn (ooit beroemde) tv-serie ‘Civilisation’ door een gang liep die was afgezoomd met portretbustes van Verlichtingsfilosofen.
Kenneth Clark zei niets, hij liep alleen glimlachend door die gang.
Toen hij aan het eind was, keek hij in de lens en zei:
Is u niets opgevallen?
Vervolgens wees hij op de glimlach die op het gelaat van al die filosofen stond, dezelfde glimlach waarmee hij er zelf zwijgend voorbij was gewandeld.
Die glimlach, zei hij, is de gelaatsuitdrukking van de Verlichting,
de glimlach van de mens die eindelijk thuiskomt,
de mens die eindelijk het licht heeft gezien:
het licht van de Rede.

Daar moest ik aan denken toen ik die glimlachende Dick Swaab in talloze versies zag.
Dit was een man die thuis is gekomen,
een man die eindelijk heeft begrepen waar het allemaal om draait,
en die deze blijde boodschap met alle plezier verkondigt.

Zoals iedereen die een blijde boodschap uitdraagt, wordt hij geconfronteerd met grote weerstanden.
Heel wat mensen kunnen er niet om lachen dat de professor hen herleidt tot een hoopje vieze hersenen.
Ik zie zelf ook niet goed wat er zo vrolijk stemmend is aan het feit dat een mens niet meer is dan een hoop glimmende hersendarmen.
Ik moet er weliswaar om lachen, maar dat is omdat ik het zo’n potsierlijk gezicht vind:
een zeer geleerde professor die een kwak gelei in zijn handen houdt en glunderend zegt:
ziedaar, de mens!
Daar kan ik als kunstzinnig en zelfs als rationeel mens niet bij.
Als de professor mij een mooie blote vrouw had getoond en gezegd: ziedaar de bron van alle schoonheid! dan zou ik meteen gezegd hebben: akkoord!
Maar dat een handvol blote hersenen de bron van alle menselijke schoonheid zouden zijn?
Nee, er is echt wel meer nodig om me dat te doen geloven.

Maar Dick Swaab heeft duidelijk geen twijfels.
Niet alleen zijn die hersenen volgens hem de bron van alle schoonheid, ze zijn ook de bron van alle waarheid, van alle goedheid, kortom van alles wat menselijk is.
Dick heeft met andere woorden de oerbron ontdekt.
En dat maakt hem gelukkig.

Ik zou ook gelukkig zijn als ik de bron had gevonden,
de bron die alles voortbrengt en die alles verklaart.
Ik heb die bron trouwens al een paar keer gevonden.
En gelukkig dat ik was!
Maar het duurde nooit lang.
Algauw was die bron opgedroogd.
Het bleek nooit de echte bron te zijn, de oerbron.
Ze was er wel verwant mee, dat smaakte je aan het levenwekkende water,
maar het was telkens toch maar een deelbronnetje.

De bron die de Verlichtingsfilosofen in de 18de eeuw ontdekten en die hun gelaat deed oplichten, was zeker een belangrijke bron, daar kan geen discussie over bestaan.
De hele moderne wereld zoals we die vandaag kennen, is ontstaan door bevloeiing met het water van de Rede.
Maar beweren dat die wereld de Ideale Wereld is, dat zou toch – hoe zal ik het zeggen – enigszins overdreven zijn.
Natuurlijk zeggen de Verlichtingsaanhangers dat de duistere kanten van onze tijd niet op rekening van de Rede mogen geschreven worden. Ze zijn juist te wijten aan een tekort aan Rede.

Ja, zo kun je natuurlijk alles verklaren.

Ik kan me voorstellen dat ook Dick Swaab die redenering gebruikt als hij geconfronteerd wordt met mensen die hem wijzen op de kwalijke consequenties van zijn materialistische visie.
Nee, hoor ik hem al zeggen, die kwalijke gevolgen komen juist door het verzet tegen deze Inconvenient Truth.
De schuld ligt met andere woorden bij de anderen.
Waar hebben we dat nog gehoord!

Ik wantrouw die Dick-Swaabglimlach dus.
Het is de glimlach van iemand die niet meer twijfelt,
iemand die De Waarheid ontdekt heeft.
En dat zijn gevaarlijke mensen, hoe onschuldig ze er ook uitzien.

Ze doen me altijd denken aan het citaat dat C.S.Lewis meegaf aan zijn onvolprezen essay ‘The Abolition of Man’ (de Afschaffing van de Mens) dat reeds in 1943 beschreef wat we vandaag meemaken:

‘It came burning hot into my mind,
Whatever he said and however he flattered,
When he got me home to his house,
He would sell me for a slave.’

‘Het trof me als een bliksemflits,
Wat hij ook zei en hoe hij ook vleide,
Als ik met hem mee ging naar huis,
Zou hij me als slaaf verkopen.’

(John Bunyan)

20130718-163358.jpg

Homeopathie

20130718-121150.jpg

De Belgische regering heeft een ontwerp van koninklijk besluit klaar over homeopathie. Zodra dit besluit van kracht wordt, mogen alleen artsen, tandartsen en vroedvrouwen hun patiënten nog homeopathisch behandelen.

Vreemd koninklijk besluit is dat!

Voortaan zullen alleen nog wetenschappelijk-opgeleiden homeopathische middelen mogen voorschrijven. Nochtans is men het er in wetenschappelijk-opgeleide kringen roerend over eens dat homeopathie kwakzalverij is.
Hoe valt dat samen te rijmen?
Is dit weer zo’n Belgisch compromis?
Mag homeopathie alleen bedreven worden door mensen die er niet in geloven?

Mevrouw, ik zal u Apis Belladonna D10 voorschrijven voor uw hartproblemen.
Het werkt wel niet, maar dat laten wij niet aan ons hart komen, is het wel?
Dat is dan 35 euro!

Het ziet ernaar uit dat voortaan alleen mensen-met-een-diploma andere mensen mogen belazeren.
Het nieuwe koninklijk besluit wil niet beletten dat mensen andere mensen belazeren, het wil beletten dat dit recht gedemocratiseerd wordt en dat ook de gewone man mag belazeren.
Belazeren moet het voorrecht blijven van de elite.
Daarom dit koninklijk besluit.

Natuurlijk komt er nu protest van beide kanten.
Homeopathen protesteren omdat ze nu eerst een diploma moeten halen.
En de reguliere geneeskunde protesteert omdat kwakzalverij erkend wordt.
Maar dat is nu eenmaal het wezen van een Belgisch compromis:
Niemand is tevreden.
Men heeft er zich vanaf gemaakt.
Men heeft de hete brij voor zich uitgeschoven.

Hoe zit dat nu eigenlijk met die homeopathie?
Is het kwakzalverij en dient het derhalve verboden te worden?
Of is het werkzame geneeskunde en dient het derhalve erkend te worden?

Beide mogelijkheden doen schier onoverkomelijke problemen rijzen.

De wetenschap is er rotsvast van overtuigd dat homeopathie puur bedrog is, maar er zijn zóveel mensen die rotsvast geloven in de werking ervan dat het tot een soort volksopstand zou komen als men homeopathie verbood.
En dus waagt men zich daar niet aan.
Anderzijds zou de officiële erkenning van de homeopathie een frontale aanval op de wetenschap zijn. Alsof de methoden van deze laatste ook maar relatief zijn, alsof zij niet de waarheid in pacht heeft.
En dus waagt men zich ook daar niet aan.

Homeopathie en reguliere geneeskunde staan inderdaad lijnrecht tegenover elkaar.
Althans in theorie.
In de praktijk is er niet echt een probleem.
Veel mensen maken gebruik van beide.
Bij gewone of chronische kwalen wenden ze zich tot de homeopathie, niet in de laatste plaats omdat ze zich niet willen laten vergiftigen door ‘chemische troep’.
In ernstige of acute gevallen wenden ze zich tot de reguliere geneeskunde. Omdat het niet anders kan.
En dat gaat prima.
Af en toe is er wel eens een geval van onverantwoord homeopathisch gedrag. Maar dat heb je in de reguliere geneeskunde ook.

Nee, het probleem is theoretisch of levensbeschouwelijk van aard.

Als wetenschappers en sceptici tekeer gaan tegen de homeopathie dan is dat niet omdat de volksgezondheid in gevaar komt.
Ze gaan zo tekeer omdat de theoretische fundamenten van de moderne wetenschap in twijfel worden getrokken. En dat gebeurt niet door een andere theorie, maar door de praktijk.
Homeopathie bewijst haar waarde in de praktijk.
Miljoenen mensen maken er gebruik van en blijven dat ook doen.
Ik heb ooit eens gelezen dat meer dan de helft van de Amerikanen beroep doet op alternatieve geneeskunde. Er stond wel niet bij hoe vaak of in welke mate, maar het blijven indrukwekkende cijfers.
Er wordt dus traag maar gestadig geknaagd aan de grondvesten van de moderne wetenschap.
En reken maar dat ze het voelen!
Ze voelen het veel meer dan ze willen toegeven.

Dat kun je opmaken uit de manier waarop ze deze ‘praktische kritiek’ pareren.

Een fraai staaltje zag ik jaren geleden op televisie, in De Laatste Show, een veelbekeken praatprogramma.
Enkele jonge wetenschappers, leden van SKEPP (de Studiekring voor Kritische Evaluatie van de Pseudo-wetenschap en het Paranormale), zouden ten overstaan van heel kijkend Vlaanderen bewijzen dat homeopathie niet werkt.
Daartoe hadden ze een experiment opgezet dat doorslaggevend bewijs zou leveren.
Ze zouden namelijk allemaal een heel flesje homeopathisch verdund slangengif uitdrinken.
In één keer!
Dat werd met veel toeters en bellen aangekondigd.
Tadaa!
Eén: het homeopathische bedrog zou eens en voor altijd ontmaskerd worden.
Twee: drie moedige, jonge wetenschappers zouden daarvoor hun leven wagen.

Er zat die avond ongetwijfeld veel volk voor de buis.
De drie wetenschappers waren jong, goedlachs en vol zelfvertrouwen.
Hun geloof in de wetenschap kon bergen verzetten, dat zag je zo.
Na een uitgebreide inleiding waarin – nog maar eens – werd uitgelegd hoe mensen zich door homeopathie lieten bedriegen, was het grote moment aangebroken.
De flesjes stonden klaar.
Het dodelijkste slangengif, homeopathisch bereid.
Tromgeroffel.
Na een korte aarzeling in het aangezicht van de dood, grepen de drie jongelui hun flesje en goten de hele inhoud in hun keel.
Vlaanderen keek ademloos toe.
Na een kort moment waarin er niks gebeurde, grepen onze helden opeens naar hun keel, sperden de ogen open en brachten akelige wurggeluiden voort.
Ontzetting alom!
Maar toen barstten ze in lachen uit.
Gefopt!
Ze gingen helemaal niet dood, integendeel, ze voelden zich prima.
Niet alleen blaakten ze van gezondheid, maar ze hadden zojuist bewezen dat homeopathie niet werkt. Het was allemaal volksverlakkerij. Dat zou iedereen nu toch wel inzien!
Uiteraard kregen onze jonge helden een uitbundig applaus van het publiek in de studio.
Wat een stunt!
Wat een overwinning voor de wetenschap!

Of het publiek thuis ook zo enthousiast applaudisseerde, is zeer de vraag.
Ikzelf zat er in ieder geval enigszins verbluft naar te kijken.
Het was een hele show geweest, dat zeker.
Maar wat betekende hij?
Dat was me niet duidelijk.
En dus begon ik erover na te denken.
Wat hadden die drie jongelui-vol-branie eigenlijk bewezen?
Dat homeopathie niet werkt?
Dat er helemaal niks in die flesjes zit?
Dat het puur water is?

De homeopathie beweert dat ze het gelijke met het gelijke geneest.
Bijvoorbeeld: een slangenbeet wordt behandeld met slangengif, maar dan heel sterk verdund.
Ten eerste geloof ik er niet veel van dat homeopathie wordt aangewend in acute gevallen zoals vergiftiging door een slangenbeet.
Ten tweede wordt de ziekmakende substantie homeopathisch zo sterk verdund dat er niks ziekmakends meer overblijft.

Wat gebeurde er nu tijdens het wetenschappelijke televisie-experiment?

Drie gezonde jongelui dronken een flesje uit waarin niks ziekmakends zat en … ze bleven gezond.
Wat hadden ze dan anders verwacht?
Beweerde de homeopathie misschien dat gezonde mensen ziek werden als ze homeopathische middelen namen?
Beweerde ze dat er nog ziekmakende substantie in haar medicijnen zat?
Beweerde ze dat mensen op slag genazen als ze een heel flesje in één keer leegdronken?

De homeopathie beweerde niets van dit alles.
Integendeel.
Ze beweerde juist dat mensen niet ziek konden worden van haar druppeltjes (wat niet gezegd kan worden van reguliere medicamenten).
Ze beweerde ook dat er van de oorspronkelijke ziekmakende stof niets meer overbleef in haar verdunningen.
En ze beweerde ten slotte dat homeopathisch middelen tijd nodig hebben.

De drie jonge wetenschappers hadden dus bewezen wat de homeopathie NIET beweerde.
Ze hadden zelfs precies het omgekeerde bewezen!
Met andere woorden: ze hadden aangetoond dat de homeopathie althans op één vlak gelijk had, namelijk dat haar middelen volstrekt onschadelijk zijn.

Ik stond perplex.

Een bewijs PRO homeopathie werd voorgesteld als een bewijs CONTRA.
Ze hadden bewezen wat niet bewezen moest worden,
en wat bewezen moest worden, hadden ze helemaal niet bewezen.

Ik was dus getuige geweest van een goocheltruc.
En hij werkte,
want iedereen applaudisseerde.
Ik kon mijn ogen niet geloven.
Dat mensen hier intuinden!
De volgende dagen pluisde ik de kranten uit op zoek naar commentaren die de goocheltruc van de SKEPPers ontmaskerden.
Maar ik vond niets.
Absoluut niets.
Nergens werd ook maar gealludeerd op het feit dat die drie jongelui de kluit belazerd hadden.
Ook van SKEPP zelf, dat toch altijd zo alert is om bedrog en volksverlakkerij te ontmaskeren: geen woord.

Ik begreep er niks van.
Het leek wel of deze SKEPPers zeiden: niemand heeft het recht om het volk te bedriegen dan wij en wij alleen.
Precies hetzelfde dus wat het hierboven vermelde koninklijk besluit uitvaardigt: alleen mensen-met-een-diploma mogen de kluit belazeren.
De elite mag bedriegen, de gewone man moet eerlijk blijven.
Dat wordt nu wettelijk vastgelegd.

Logisch is het alleszins wel.
Wie veel geld verdient, hoeft in ons land geen belastingen te betalen.
Alleen wie weinig verdient, moet de helft afgeven.
Voorwaar, Belgen zijn bijbelse mensen:

‘Want wie heeft zal gegeven worden en hij zal overvloediglijk hebben,
Maar wie niet heeft, van dien zal genomen worden, ook dat hij heeft.’

Mattheus 13,12

Hoe moet een mens dit nu allemaal begrijpen?
Hoe absurd en paradoxaal is het niet dat SKEPP volksbedrog aanklaagt door … het volk te bedriegen.
Wat te denken van een koninklijk besluit dat bedrog toelaat mits je ervoor gestudeerd hebt?
En hoe moeten die bijbelverzen van Mattheus worden begrepen?
Het lijkt wel of de Blijde Boodschap hier gewoon omgekeerd wordt.
Alsof Christus niet voor de armen gekomen is, maar voor de rijken.
Alsof hij niet gekomen is om de mens te verlossen maar om hem tot slaaf te maken.
Alsof God zegt:
Leve de rijken, weg met de armen!
Alle macht aan de kapitalisten!

Geen wonder dat de moderne mens in verwarring verkeert!
Hij wordt gemindfucked dat het niet mooi meer is.
Hij wordt op grote schaal bedrogen en belogen.
Niet alleen door de machthebbers hier beneden,
maar blijkbaar ook door de Grote Machthebber hierboven.
Je zou er voor minder de brui aan geven.

De mens is klein en zwak en onzeker.
Maar hij beschikt over een machtig wapen: zijn hersenen!
Hij moet ze natuurlijk wel willen gebruiken.
En dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan.

In de praktijk komt het erop neer dat een mens in zijn eentje nergens komt.
Ook niet met zijn hersenen.
Hij heeft hulp nodig.
Hersenen zijn namelijk zoals een computer:
je kunt zelf uitzoeken hoe het allemaal werkt, maar in veel gevallen eindigt dat ermee dat je het hele zaakje door het raam keilt.
In de praktijk heb je hulp nodig. Van computerspecialisten.
Voor het denken is het niet anders: op je eentje lukt het niet.

Wie geestelijk gezond wil blijven, moet zelf denken.
En dat betekent dat hij hulp moet zoeken.
Ikzelf heb Rudolf Steiner tot denkhelper gekozen.
Duits en degelijk.
Niet kapot te krijgen.
Maar ik heb hem natuurlijk niet alleen gekozen omdat hij Duits is.
Ik ben eerst in het Oosten gaan zoeken,
want daar komt toch het licht vandaan?
Ik heb daar veel opgestoken, vooral dan dat al die Westerse vanzelfsprekendheden niet zo vanzelfsprekend zijn als ze eruitzien.
Maar een echt alternatief bood het Oosten niet.
Ja, in een oranje jurk rondlopen en met stokjes eten.
Niet mijn idee van zelfstandig denken en leven.
En zo kwam ik uiteindelijk terecht bij Rudolf Steiner.
Taaie brok, die man.
Ik heb er jaren moeten op kauwen voor hij verteerbaar werd.
Maar hij bleek voedzaam.
En dat is hij nog altijd.
Ik kan me geen betere denkhelper voorstellen.
He’s simply the best.
Met voorsprong.

Ik wil maar zeggen: zonder hem zou het me nooit gelukt zijn.
Zelf denken, bedoel ik.
M’n hersenen zouden gewoon tot pap gekookt zijn.
Oververhit.

Nu, wat maken die Steinergekoelde hersenen van me nu van de hele zaak?
In de eerste plaats dit: dat hersenen niet kunnen denken, evenmin als een computer.
Ze zijn maar een instrument, een fantastisch instrument, daar niet van.
Maar het denken doet de mens zelf.
En de mens is een geestelijk wezen, geen anderhalve kilo hersenen.

Daar ligt het hele probleem.

De moderne wetenschap gaat ervan uit dat de mens geen brein heeft maar een brein is.
Etienne Vermeersch begint een van zijn boeken met het beeld van een moderne Hamlet die niet de schedel van poor Yorick maar diens hersenen in de hand houdt en zegt: ecce homo, ziedaar de mens!
De mens, dat is die klomp grijze hersencellen! Meer niet.
Dat is het fundament van de hedendaagse wetenschap: de kern van de levende mens is … dode materie.

20130718-124002.jpg

Vergelijken we dat nu eens met wat Rudolf Steiner zegt.
Volgens hem is wat de wetenschap zegt juist.
De kern van de levende mens is inderdaad de dode materie.
Maar de mens valt daar niet mee samen.
Hij is veel meer dan die materiële kern.
De dode materie is de (geestvrije) kern van een geestelijk wezen dat zich rond die kern uitstrekt als een bol rond zijn middelpunt.
De moderne wetenschap ziet alleen dat middelpunt.
Ze ziet niet de bol, en daarom kan ze ook de betekenis van dat (materiële) middelpunt niet begrijpen.
Ja, eigenlijk heeft dat middelpunt – de mens zoals hij vandaag gezien wordt – geen betekenis.

Niets heeft vandaag nog betekenis.
Dat is de (al dan niet verborgen boodschap) van de materialistische wetenschap.

Hoe meer die boodschap doordringt tot de moderne mens
hoe zinlozer het leven hem lijkt,
hoe minder zin (sic) hij heeft om er nog wat van te maken,
hoe meer hij zich laat leven
hoe meer hij louter genot zoekt (onder het motto ‘après moi le déluge’)
hoe minder hij nadenkt.
Want wat kan in godsnaam de zin van nadenken zijn als niets nog zin heeft?
Waarom zou een mens nog nadenken als nadenken niet meer dan een zinledig spelletje is:
doen alsof we zin geven, terwijl we weten dat zin onzin is.

Het antwoord op die vraag is: macht.
Nadenken heeft vandaag nog maar één zin: het verwerven van macht.
Want macht verschaft genot en genot is het enige wat nog zin heeft als alles zinloos wordt.

Dat is waar de materialistische visie uiteindelijk toe leidt: macht en genot.
Zoveel mogelijk macht en zoveel mogelijk genot.
Want Lust will Ewigkeit, tiefe tiefe Ewigkeit.
Daarom hebben de rijken nooit genoeg geld,
Daarom hebben de machtigen nooit genoeg macht,
Daarom wordt de wetenschap steeds meer tot datgene wat ze aanklaagt:
Pseudo-wetenschap, volksverlakkerij, leugen en bedrog.
Want ze is alleen nog uit op macht.

Wat haar zo stoort aan de homeopathie is dat ze die macht bedreigt of zelfs maar vermindert.
Wat haar stoort is dat de homeopathie haar macht … verdunt.
Ze verdunt niet alleen de materie, ze verdunt ook de macht van die materie op de mens.
Ze geneest de mens door de geest te bevrijden uit de materie, de geest die volgens de wetenschap helemaal niet bestaat.

Daarom raken wetenschappers helemaal in de knoop als ze ten strijde trekken tegen de homeopathie, want ze bestrijden iets wat volgens hen niet bestaat.
Ze vechten tegen windmolens en proberen dat voor te stellen als wetenschap.
Daarvoor wringen ze zich in de gekste bochten.
Daardoor wordt de wetenschap één grote goocheltruc.
Magische wetenschap, maar dan in een modern kleedje.

Er is geen enkel bewijs voor de homeopathie.
Dat wordt keer op keer herhaald.
Maar goochelaars herhalen ook keer op keer hun goocheltrucs.
Ze zijn daar zo ongelooflijk handig in dat niemand erachter komt hoe ze het doen.
Ik geloof er dus geen fluit van dat er geen bewijzen zijn.
Ik geloof daarentegen wel dat de zogenaamde sceptici intussen zo handig zijn geworden in het manipuleren van hun experimenten, dat ze de resultaten bekomen die ze willen.
En homeopathen hebben wel andere dingen te doen dan goocheltrucs te ontmaskeren.
Trouwens, een eventuele ontmaskering wordt gewoon weggemoffeld.
Als goochelen niet helpt, dan is er nog altijd de leugen.
Als je maar lang genoeg herhaalt dat er geen bewijzen zijn.
dan gelooft iedereen dat op de duur.

Gelukkig is de mens nog niet zo dom dat hij alleen met zijn hersens denkt.
Hij denkt ook nog met zijn gevoel en met zijn wil.
Hij kan nog tegenover dat ‘wetenschappelijke’ hersendenken gaan staan,
en vaststellen dat er iets niet klopt.
Hij kan het natuurlijk niet ‘bewijzen’,
maar er zijn zoveel dingen die een mens niet kan bewijzen.
Zoals de liefde, of de schoonheid, of de goedheid.
Zelfs het denken kan niet bewezen worden.

Dat is de tragische klucht van de moderne wetenschap:
ze eist van iedereen bewijzen, terwijl ze zelf geen enkel bewijs kan voorleggen.
Ze kan alleen haar macht opleggen.
Maar sinds wanneer is macht een bewijs?
Sinds wanneer is macht hetzelfde als waarheid?

Dat is dan ook het wezen van de homeopathie:
het is een geneeskunde die niet langer op macht gebaseerd is.
Het is een geneeskunde die opnieuw naar de waarheid zoekt,
Omdat ze gelooft dat de waarheid geneest.

Maar dat gelooft een paar kilo hersenen natuurlijk nooit.

20130718-124854.jpg

Cynisme

“Cynici weigeren zich als eeuwige klagers te laten afschilderen. Ze zijn realisten. Ze weten dat de wereld niet de zonnige fantasie is die de goeroes en de oplichters van het positieve denken ons willen aanpraten… Cynisme is geen persoonlijkheidskenmerk maar een geesteshouding. Cynici willen de waarheid klaar en helder zien.Vragen stellen en twijfelen is geen doel op zich maar een manier om de waarheid achter de leugens te ontdekken.”

(Julian Baggini, filosoof)

20130717-205330.jpg

Moon, madness and method

Het weer is bijzonder Kreefterig de laatste tijd.
Dat wil zeggen: veranderlijk.
Niet uiterlijk, nee innerlijk,
qua gemoedsstemming, qua atmosfeer.

Het is nog altijd drukkend warm, net als zondag.
Maar toen was het zalig weer.
De hele natuur lag roerloos te zonnen, zich koesterend in licht en warmte.
Paradijselijk!
Vandaag is het nauwelijks te harden buiten.
De natuur (ikzelf inbegrepen) snakt naar lucht, naar water, naar verlossing.
De zalige overgave is veranderd in een stug verzet.
Mijn kleren kleven aan mijn lijf.
Ik wil ze van me afrukken.

Zo voelt een kreeft zich bijwijlen ook, stel ik me voor.
Het is dan zo drukkend in haar pantser dat ze het af wil gooien.

Die twee polen herken ik in het dier:
de weke kreeft en haar harde pantser.
De overgave en het verzet.

Maar ik herken ze ook in de mens,
En dan vooral in de vrouw.

Kreeft is een zeer vrouwelijk teken.
Het wordt beheerst door de Maan.
En de maan is zéér veranderlijk.
Nu eens is ze vol, dan weer is ze leeg.
Nu eens toont ze haar eerste kwartier, dan weer haar laatste,
Maar nooit
toont ze haar achterkant.

Die vindt ze waarschijnlijk veel te dik…

Het kruis van de vrouw is haar achterkant,
Haar derrière of haar gat, zoals we het in schoon Vlaams zeggen.
Dát is haar eeuwige zorg,
Zoals mijn moeder vaak zong:

En zou je mij nog willen,
met mijn dikke, vette billen,
met mijn dikke, vette billen,
En mijn rijstpapgat?

In het Westvlaams klonk het natuurlijk nog wat sappiger:

En zoe je mi nog wellen,
mè me’n dekke vette bellen
mè me’n dekke vette bellen
emme’n rees-pap-hat?

Ja, de denkwereld van de vrouw is kruisgewijs al even beperkt als die van de man.
Maar bij de man beperkt zijn maan-veranderlijkheid zich tot zijn, euh … kruispunt.
Bij de vrouw omvat ze de hele cirkel.

Vrouwen zeggen:
Ik ben op mijn veranderingen.

Daarmee doelen ze op hun fysieke periodieke systeem,
maar het geldt evengoed hun algehele humeur.
Want het innerlijk van de vrouw verandert mee met de maan en haar hele waterhuishouding.
Waarschijnlijk zoals de kreeft (het dier in het pantser) meedeint met het water dat haar omgeeft.
Nu eens is ze goed geluimd en zonnig,
dan weer staat ze op onweer en is haar humeur als een natte dweil die in je nek kletst.
Dat geldt heel bijzonder voor Kreeft-vrouwen.
Het ene moment zijn ze een en al overgave
en zonnig als een julidag.
Het andere moment sluiten ze zich op en stoten ze af
als een kreeft in haar pantser,
als een julidag zoals vandaag.

Mannen worden gek van die veranderlijkheid, die humeurigheid.

Maar vrouwen zeggen ook:
Ik heb mijn regels.

Ook dát hoort bij de maan.
De maan is altijd anders,
maar ze is het altijd op dezelfde manier.
Anders gezegd:

There is a system in her madness.

Dat systeem krijgt gestalte in het pantser van de kreeft.
Het is een heel ingewikkeld systeem.
Met al die poten en sprieten en schubben.
Dát is pas een uitdaging voor een man!

Volgens mij berust de hele technische ontwikkeling van de mens dan ook hierop:
Mannen die proberen ‘the system in the madness’ van vrouwen te doorgronden.
En daar zijn ze nooit klaar mee.
De quantummechanica – met de golf en het deeltje – was al een flinke stap vooruit.
Maar we zijn er nog altijd niet.

De vrouw: een eindeloos mysterie.
We krijgen het nooit helemaal ontsluierd.
Misschien maar goed ook:
Want wie weet is haar achterkant echt wel te dik.
Misschien is het een … rijstpapgat!

En dan zouden we haar echt niet meer willen, is het niet?

20130717-203814.jpg

Though this be madness, yet there is method in ‘t. (Hamlet, Shakespeare)