Verkiezingen?

door lievendebrouwere

In reactie op mijn eerste beschouwing over ‘de’ verkiezingen, schrijft een lezer: ik vrees dat u zich lichtelijk verkijkt op de N-VA.
Nochtans had ik over die partij niets anders gezegd dan dat ze de enige is die – mogelijk – iets zou kunnen veranderen, en dat verandering hoognodig is.
Maar het volstaat tegenwoordig om de N-VA niet te verketteren om zelf verketterd te worden.
‘Verketteren’ is nu niet meteen het woord dat ik wil gebruiken om deze lezersreactie te benoemen, maar ze lijkt me toch een homeopatische verdunning van de obligate wijze waarop de N-VA en Bart De Wever aangevallen worden.
Eigenlijk zijn die aanvallen de voornaamste reden van mijn sympathie voor de man.
Iemand die op zo’n nietsontziende manier verketterd wordt door zij-die-het-voor-zeggen-hebben, moet – om het neutraal uit te drukken – een bijzonder iemand zijn.

Het doet me denken aan die andere ketter, de zwaar verguisde Joseph Ratzinger alias de vorige paus.
Onvoorstelbaar wat voor bakken kritiek (en hier zou ik ook een ander woord kunnen gebruiken) die man over zich heen kreeg!
Ik moet bekennen dat ik me aanvankelijk liet misleiden door die kritiek, maar gelukkig gaf iemand me de raad: lees eens iets van die Ratzinger, hij is niet de degene waarvoor men hem verslijt!
Omdat ik altijd bereid ben mijn mening te herzien, volgde ik zijn raad op en stelde vast dat hij gelijk had.
Ratzinger bleek precies het tegenovergestelde te zijn van wat zijn kwalijke reputatie deed vermoeden: een zeldzaam intelligent en mild man, een echt christenmens zeg maar.
Dat was iets dat ik echt niet kon zeggen van zijn voorganger, noch van zijn opvolger.
En toch was het Ratzinger die verketterd werd, terwijl de andere twee de hemel werden ingeprezen.

20140522-115456.jpg

Als jongeman was ik er al van overtuigd dat wie vandaag de waarheid wil kennen, moet kijken naar de consensus over een onderwerp, en ze vervolgens omkeren.
Ik heb dat altijd een probaat middel gevonden en ik pas het ook nu weer toe op Bart De Wever.
De consensus over de man laat aan duidelijkheid niets te wensen over: Bart De Wever is slecht, Bart De Wever is de nieuwe Hitler, Bart De Wever is een gevaarlijke man die het land naar de afgrond zal leiden, Bart De Wever zal de mensen in armoede dompelen, enzovoort, enzovoort.
Als ik dat omkeer, krijg ik iemand op wie ik meteen zou stemmen.
Als ik zou stemmen.

Bart De Wever neemt mij voor zich in om de eenvoudige reden dat – excusez le mot – iedereen op zijn kop schijt.
Was hij een standbeeld, dan zou er al lang niets meer van hem te zien zijn.
Ik vind het werkelijk onvoorstelbaar hoe men nu al jarenlang dagelijks op hem inhakt in de media.
Vandaag stond er alweer een artikel in de krant dat moet aantonen hoe fout en verkeerd Bart De Wever wel is.
Dat moet zo ongeveer het 978ste in de rij zijn.
Het is alsof men na de vorige verkiezingen een beurtrol heeft opgesteld: vandaag gooi jij met str… naar De Wever, morgen jij, overmorgen iemand anders, en zo verder, tot iedereen aan de beurt is geweest. En daarna beginnen we opnieuw.
In hun gooi- en smijtenthousiasme konden de Bart-bashers vaak hun beurt niet eens afwachten. Ik heb in De Standaard – altijd kwaliteit troef – ooit zes artikels op één dag gelezen (zes!) die met elkaar wedijverden om Bart De Wever naar beneden te halen.
Ik denk niet dat er de afgelopen twee jaar één krant in België is verschenen waarin niet minstens één anti-De Wever artikel stond.

20140522-115910.jpg

Zoals wijlen VDB zei: trop is teveel, en teveel is trop.
Een dergelijke overkill aan kritiek is in onze vaderlandse geschiedenis nooit gezien.
En ze worden het maar niet moe: dag in dag uit hetzelfde liedje, zonder ophouden.
Bart is slecht!
Pas op voor Bart!
Stem zeker niet voor Bart!
Bart gaat je centen pakken!
Bart is een rechtse, fascistische nazi!
Bart gaat de mensen doen afzien als nooit tevoren!
(deze laatste is van Elio di Rupo)

Ik snap werkelijk niet hoe je in dergelijke omstandigheden Bart De Wever niét sympathiek kunt vinden.
Niemand kan zó slecht en zó gevaarlijk zijn dat hij het verdient om jaren aan een stuk iedere dag aan de schandpaal te worden genageld.
Als je bovendien ziet dat deze Verschrikkelijke Onmens in feite heel intelligent, heel ad rem, heel geestig en heel cool is, dat er in zijn programma geen dingen staan als ‘steek al de werklozen in kampen’ of ‘stuur alle vrouwen weer naar de keuken’, dat er tijdens zijn burgemeesterschap in Antwerpen geen wraakroepende dingen zijn gebeurd, dan kun je toch niet anders dan je solidair voelen met een man die het in zijn eentje moet opnemen tegen het hele politieke en intellectuele establishment!
Eigenlijk is het niet meer dan menselijk dat je voor zo’n man stemt, al was het maar om een eind te maken aan die mentale gang-rape.

20140522-120159.jpg

Nee, als er iets is dat mij voor Bart De Wever zou doen stemmen (als ik zou stemmen), dan is het wel dat onophoudelijke spervuur van iedereen die meent de menselijkheid, de democratie, de gelijkheid, de verdraagzaamheid, het gezonde verstand, de solidariteit en wat weet ik al niet meer, aan zijn kant te hebben.
Alleen al dat stuitende spektakel van collectieve zelfingenomenheid is genoeg om mij partij te doen kiezen voor de eenling die er het slachtoffer van is, ongeacht wie dat is of wat hij denkt.
Ja, eigenlijk vind ik dat iedereen die het hart op de rechte plaats heeft, moreel verplicht is dit beschamende gedrag af te straffen.
Ofwel door op Bart De Wever te stemmen, ofwel door helemaal niet te stemmen.
Wie duldt dat er op deze manier aan politiek wordt gedaan, is er medeplichtig aan.
Ik hoop dan ook dat zondag iedereen thuis blijft, ofwel – als de show dan toch must go on – dat Bart De Wever een klinkende overwinning behaalt.
Niet omdat ik instem met zijn programma of denk dat het met hem allemaal beter zal worden, maar gewoon omdat de anderen een ouderwets pak slaag verdienen.

Ja maar, ja maar, hoor ik de ernstigen onder mijn lezers zeggen, zo maak je toch geen politieke keuze!
O nee, antwoord ik dan, hoe dan wel?
Door mee te doen aan een stemtest en op die manier het programma van de verschillende partijen te leren kennen zodat ik een bewuste en weloverwogen keuze kan maken?
En dat zou wél ernstig zijn?
Ten eerste zijn die stemtests onbetrouwbaar en ten tweede zijn de partijprogramma’s nog veel onbetrouwbaarder.
Trouwens, het gaat zondag niet om programma’s.
Je kan zelfs niet zeggen dat het om verkiezingen gaat.
In feite wordt er op 25 mei een referendum gehouden.
Er moet gewoon ja of neen gestemd worden.
Ja, ik kies voor Bart De Wever.
Nee, ik kies niet voor Bart De Wever.
Daar komt het op neer, en dat weet iedereen.
Deze ‘verkiezingen’ draaien helemaal rond één persoon, en men is voor hem of men is tegen hem.
Zo simpel is het, alle pogingen om het ingewikkeld te maken ten spijt.

20140522-120246.jpg

Aan de ene kant is dat een goede zaak, want eindelijk gáán de verkiezingen eens ergens over. Eindelijk wordt er eens een referendum gehouden, wat toch een kenmerk van echte democratie is. De kans is natuurlijk groot dat men, zoals gewoonlijk, geen rekening zal houden met de uitslag van dat referendum. Maar in deze tijd van stagnatie en stilstand is zelfs de kleinste mogelijkheid van verandering een heuglijk feit.
Aan de andere kant is dit referendum over één persoon de uitdrukking van een zorgwekkende polarisatie: het land, en meer bepaald Vlaanderen, is verdeeld in twee kampen die elkaar rauw lusten.
Als ik de kranten mag geloven dan is Bart De Wever de aanstichter van die polarisatie.
Tja, in een huwelijk wordt degene die er uitstapt ook vaak als de slechterik gezien.
Maar om ruzie te maken, moet je nog altijd met twee zijn.
Het is naïef, en zelfs belachelijk, om te denken dat één enkele man in staat is om een allesbehalve licht ontvlambaar volk als de Vlamingen in een oogwenk te veranderen in een hoop felle ruziemakers.
Nee, Bart De Wever heeft niets anders gedaan dan een diepe tegenstelling aan het licht brengen die al heel lang onder de oppervlakte smeulde.
Er is zelfs veel voor te zeggen dat het in feite omgekeerd was: het is de groeiende tegenstelling die een figuur als Bart De Wever omhoog heeft gestuwd.

20140522-120406.jpg

Als we willen begrijpen waar het op 25 mei eigenlijk om gaat, dan moeten we Bart De Wever even vergeten en op zoek gaan naar de wortels van de tegenstelling die zich nu rond zijn persoon kristalliseert.
De kunst bestaat er daarbij in om zorgvuldig te werk te gaan en geen stappen over te slaan, want het is donker onder de grond.

Wat ik hierboven beschreven heb, lijkt me een betrouwbaar uitgangspunt.
Het kan niet ontkend worden dat de verkiezingen van 25 mei in feite een referendum zijn.
Het kan ook niet ontkend worden dat ze rond één persoon draaien.
En het kan evenmin ontkend worden dat die persoon nu al jaren het doelwit is van een beschieting die op een mentale remake van 14-18 lijkt.
Dat zijn feiten en iedereen kent ze.
Of men het ook wil erkennen, is een andere zaak.

20140522-120757.jpg

Wat men nog veel minder kan ontkennen, is de politieke polarisatie.
Vergeet de socialisten, de christen-democraten, de liberalen, de groenen, de communisten, en de partij van de ouden-van-dagen.
Ze doen er niet meer toe.
Er zijn nog slechts twee partijen: de N-VA en de rest.
Of: rechts en links.
Dat is waar het vandaag om gaat: de frontale botsing tussen twee onverzoenlijke tegenpolen.
Eigenlijk zou dat een belletje moeten doen rinkelen, want niet alleen lijkt het een herhaling van 14-18 (gelukkig nog zonder wapens), het roept nog een veel oudere herinnering op: die aan de allereerste ruzie, de ruzie tussen Adam en Eva over de appel.
Is de vraag niet net als toen: zullen we de (rijks)appel laten hangen of zullen we er een stuk uit bijten?
De volgende ruzie, die tussen Kaïn en Abel, was een variatie op hetzelfde thema: Kaïn zag dat Abel zich kon verheugen in de gunst van God (nu: van het volk) en dus sloeg hij zijn broer dood.
Ik wil maar zeggen: de politieke polarisatie die vandaag in België aan de oppervlakte is gekomen, is zo oud als de mensheid.
Het is de condition humaine vertaald in politieke termen.
Anders gezegd: het gaat om een oer-probleem.
Hoe vaak horen we niet zeggen dat we het zo goed hebben in ons landje aan de zee, dat we niet mogen klagen, dat we eigenlijk in een paradijs leven.
Welnu, in dat paradijs is er opnieuw een slang opgedoken.
En opnieuw wordt die slang niet opgemerkt.
Opnieuw wordt één van de echtelieden als zondebok gebrandmerkt.

20140522-121040.jpg

Wat we in politiek België zien gebeuren, is wat we overal en op elk gebied zien gebeuren: de fundamentele tegenstelling wordt ontkend.
Men doet alsof ze niet bestaat.
Men weigert ze onder ogen te zien.
Neem bijvoorbeeld de situatie in de kunstwereld.
Die wordt fundamenteel gekenmerkt door de tegenstelling tussen (pakweg) klassieke en moderne kunst.
De hedendaagse kunstwereld bestaat uit twee tegengestelde werelden die met elkaar niets te maken hebben en die elkaars bestaan zonder meer ontkennen.
Maar dat basale feit wordt compleet genegeerd.
Men weigert gewoon deze polariteit onder ogen te zien en men is zich zelfs niet bewust van die weigering.
Het is een instinctieve ontkenning.
De situatie in de antroposofische wereld toont precies hetzelfde beeld.
Die wereld wordt fundamenteel gekenmerkt door de tegenstelling tussen oude en jonge zielen.
Wie die twee groepen eenmaal onderscheidt, merkt dat er (afgezien van de ruzies) nauwelijks contact is tussen beide.
Ze gaan ieder hun eigen gang alsof de anderen niet bestonden.
Hoewel Rudolf Steiner op het hoogtepunt van zijn kunnen met de grootste nadruk gewezen heeft op de noodzaak van samenwerking tussen beide groepen, doet de antroposofische wereld alsof ze nog nooit gehoord heeft van oude en jonge zielen.
Hun polariteit wordt straal genegeerd en men beseft het niet eens.
Ik zou daar nog het voorbeeld kunnen aan toevoegen van de manier waarop vandaag de fundamentele tegenstelling tussen man en vrouw wordt verdoezeld.
Men vervangt ze door een waaier van ‘gender-types‘: mannen die op mannen vallen, vrouwen die op vrouwen vallen, mannen en vrouwen die op mannen én vrouwen vallen, mannen die vrouw worden en vrouwen die man worden, mannen en vrouwen die zowel man áls vrouw zijn, vrouwen met baarden die zingen, mannen met …
Afijn, er zijn vandaag zoveel mogelijkheden van ‘gender-expressie’ dat de tegenstelling man-vrouw compleet achterhaald lijkt.

20140522-121230.jpg

Ik maak me sterk dat dit rijtje van voorbeelden nog veel langer kan worden gemaakt.
De hele wereld is vandaag in de greep van een diepe en fundamentele polarisatie én van de ontkenning ervan.
Dat zien we duidelijk weerspiegeld in de politieke situatie in Belgenland.
Het verschijnen van Bart De Wever wordt niet gezien als het zichtbaar worden van een fundamentele tegenstelling in de Belgische politiek, nee de man wordt gezien als de slang die het paradijs is binnengedrongen en die met vereende krachten moeten worden uitgedreven.
Nog nooit is de Belgische politiek zo eensgezind geweest: als één hecht blok staan ze tegenover de vijand.
Dat leidt tot hilarische taferelen, zoals de Vlaamse socialisten die massaal ‘Elio, Elio, Elio’ staan te skanderen op de Gentse Vrijdagmarkt.
Maar door Bart De Wever als de vijand af te schilderen, blijft de echte vijand uit het vizier.
De fundamentele tegenstelling wordt genegeerd door één van beide tegenpolen te identificeren als de oorzaak van de polarisatie.
Als men die tegenpool uitschakelt, denkt men ook een eind te maken aan de tegenstelling.
In werkelijkheid maakt men ze natuurlijk alleen maar groter.

20140522-121554.jpg

Het Belgische establishment keert zich als één man tegen Bart De Wever.
Op alle mogelijke manieren (ik vrees dat we ze nog niet allemaal gezien hebben) probeert men hem uit te schakelen. Maar juist daardoor maakt men hem – en de polarisatie – alsmaar sterker. En de hevige strijd die daaruit volgt, onttrekt de echte strijd aan het oog.
Want men vecht niet tegen Bart De Wever, men vecht tegen de bewustwording van de oer-tegenstelling.
Men probeert dat menselijke grondprobleem – het feit dat de wereld in twee gedeeld is – op alle mogelijke manieren te vermijden, en de meest effectieve manier is een hevige strijd tussen beide ‘delen’.
Die strijd wordt in België momenteel politiek gevoerd, maar politieke strijd pleegt verder gezet te worden met andere middelen.
Ik maak me sterk dat de werkelijke oorzaak van de Grote Oorlog precies het niet onder ogen willen of kunnen zien was van een fundamentele tegenstelling.
Wat die tegenstelling precies was, weet ik niet, maar ik stel wel vast dat toen – net als nu – hetzelfde beeld verschijnt: dat van één tegen allen.
In beide wereldoorlogen vocht Duitsland tegen de rest van de wereld.
Althans, zo wordt het voorgesteld.
In werkelijkheid vocht men tegen iets anders.
Men vocht tegen de bewustwording van iets.
Men vocht tegen een bewustzijn dat moest ontstaan uit de (doorleefde) spanning tussen de tegenpolen, een ‘Steigerungsbewustzijn’, een bewustzijn met een hoger trillingsgetal, zeg maar.
Door de spanning te laten exploderen in strijd en geweld, werd het ontstaan van dat ‘hogere’ bewustzijn onmogelijk gemaakt.
Maar de tegenstelling die tot die spanning leidde, verdween niet.
Integendeel, zij dook opnieuw op.
Na de eerste wereldoorlog volgde de tweede wereldoorlog.
Na de tweede wereldoorlog volgde de Koude Oorlog.
En sindsdien is er eigenlijk geen eind meer gekomen aan de oorlogen.

20140522-121735.jpg

Het mag gevreesd worden dat er ook geen eind zál aan komen, zolang de spanning tussen de tegenpolen niet leidt tot een ander, hoger bewustzijn.
Zolang dat bewustzijn er niet komt, zullen de spanningen telkens weer exploderen in geweld en vernietiging.

Om de een of andere reden – en antroposofen weten waarom – lopen de spanningen tussen de tegenpolen hoog op in onze tijd.
Daar kunnen we echt niet meer naast kijken: de hele wereld raakt verdeeld in strijdende kampen.
En toch is dat precies wat we doen: ernaast kijken, het negeren, de ogen ervoor sluiten.
De werkelijke strijd gaat niet tussen de tegenpolen, hij gaat tussen het oude en het nieuwe bewustzijn.
De werkelijke strijd gaat tegen bewustwording en hij wordt gevoerd door een bewustzijn dat niet meer van deze tijd is en daardoor kwaadaardig wordt.

Dat bewustzijn zien we aan het werk in de hetze tegen Bart De Wever en het biedt een beschamend schouwspel.
Ik kan me uit de afgelopen jaren niet één krantenartikel of politieke beschouwing herinneren die de huidige polarisatie op een objectieve, onpartijdige manier in beeld bracht.
Het is alsof men daar eenvoudig niet meer toe in staat is.
Dat zulks uitgerekend het geval is in België, het land van het compromis en het eindeloze communautaire gepraat, geeft te denken.

20140522-121936.jpg

België, en meer bepaald Vlaanderen, wordt wel eens het slagveld van Europa genoemd.
Er is waarschijnlijk geen bodem die zo doordrenkt is met bloed als de Vlaamse bodem.
Er is geen volk dat zoveel bloed heeft zien vloeien als het Vlaamse.
Er is wellicht ook geen (modern) volk dat vreedzamer is en meer geneigd tot compromis.
Het bestaan van België is maar mogelijk dankzij de grote toegeeflijkheid van de Vlamingen: ze zijn tot alles bereid omwille van de lieve vrede.
In die zin kunnen ze model staan voor heel Europa: de Europese mens is oorlogsmoe.
Hij heeft de afgelopen eeuw zoveel geweld en zoveel gruwelen gezien dat diep in zijn ziel een onverzettelijke vredeswil is ontstaan.
‘Nooit meer oorlog!’: dat is wat leeft in de onbewuste wil van de moderne Europeaan.
Maar dat is niet wat leeft in zijn wakkere bewustzijn.
Dat bewustzijn is een … oorlogsbewustzijn.
Het denkt in tegenstellingen, het zoekt de confrontatie.
Daar is op zich niks mis mee, want ‘du choc des idées jaillit la lumière’.
Het is aan dit strijdlustige bewustzijn dat we onze vrijheid en zelfstandigheid te danken hebben.
Het enige probleem is dat we ons niet bewust zijn van dat bewustzijn.
We realiseren ons niet dat we in gedachten altijd ruzie zoeken, en daardoor wordt dat ruzie-zoeken een automatisme, een gewoonte die met ons aan de haal gaat en die tot een tweede (kwaadaardige) natuur wordt.

20140522-122145.jpg

We kunnen dat heel goed waarnemen in de kranten.
Als Bart De Wever in een interview zegt dat hij niet akkoord is met de standpunten van de socialisten, dan wordt dat: Bart De Wever haalt snoeihard uit naar de SP.a.
Als iemand met zijn auto tegen een boom botst, heet het: man sterft na klap tegen boom.
Alsof hij die boom een oplawaai verkocht heeft en de boom heeft teruggeslagen.
Een simpel ongeval wordt op die manier een daad van agressie.
En zo wordt alles vertaald in ‘oorlogstermen’.
We weten allemaal wat de reden is van dit agressieve, opruiende, sensationele taalgebruik: het is een wapen in de concurrentiestrijd tussen de kranten.
Maar die concurrentiestrijd is op zijn beurt een gevolg van hoe we de wereld zien: als het toneel van een gigantische struggle for life.
Ook hier zijn we weer niet in staat om de twee polen tegenover elkaar te plaatsen: de struggle for life en de vreedzame samenwerking.
Eén van beide moet wijken omdat we de spanning tussen beide niet kunnen uithouden.
Dat wil zeggen: ons bewustzijn kan ze niet uithouden.
In ons dagelijkse doen combineren we beide als vanzelfsprekend.
Maar met ons verstand kunnen we ze alleen maar als vijanden zien en proberen we één van de twee uit te schakelen.

20140522-122601.jpg

De oorzaak van het oplopen en exploderen van de spanningen tussen de tegenpolen ligt dus niet in ons doen maar in ons denken.
In ons doen komt onze vredeswil tot uiting, en met name de Vlamingen zijn tot veel bereid om de lieve vrede te bewaren.
Maar ons denken gaat zijn eigen oorlogszuchtige gang zonder zich iets aan te trekken van wat we diep van binnen eigenlijk willen, en dat is: vrede.

De Belgische politieke situatie is niets anders dan een uitdrukking van de innerlijke gespletenheid van de Belg, en vooral dan van de Vlaming. Want terwijl de Franstaligen als vanouds één blok vormen in communautaire zaken, zijn de Vlamingen hopeloos verdeeld.
We kijken dus als in een spiegel, maar we weten het niet.
We verwensen (vooral) Bart De Wever, we verwensen (soms) de andere partijen, we verwensen (algemeen) de politiek, we verwensen de polarisatie, het geruzie, het hele communautaire ‘gedoe’, maar één ding verwensen we zelden of nooit, en dat is onze eigen innerlijke gespletenheid.
We komen er maar niet toe een bewustzijn te ontwikkelen dat zich verheft boven deze gespletenheid en in staat is de tegenpolen te zien als delen van een groter – driegeleed – geheel.
Dat is de drempel waar we niet overheen raken.
Dat is de Grote Verandering die nodig is.
Van Bart De Wever zal ze niet komen.
Van de andere partijen nog veel minder.
Maar het feit dat ze vandaag zo onverzoenlijk tegenover elkaar staan, spoort ons aan om ‘in het eigen hart te kijken’.
Want daar ligt de oplossing.
Niet in de stembureaus.

20140522-122831.jpg

Advertenties