Oekraïne (2)

door lievendebrouwere

Gisteren verscheen op de website van De Standaard het bericht dat Herman Van Rompuy Europa opriep om maatregelen te nemen tegen Rusland.
Een uur later was het alweer verdwenen.
Vreemd, die krantenberichten die opduiken en verdwijnen.

Hoe dan ook, in Amerika en Europa wordt stoere taal gesproken: men wil Rusland een lesje leren.
Waarom?
Omdat het ontoelaatbaar is burgervliegtuigen uit de lucht te schieten.
Uiteraard is dat ontoelaatbaar.
En uiteraard moet daartegen opgetreden worden.
Maar dan moet liefst wel duidelijk zijn wie gestraft moet worden en wie mag straffen.
En precies dat is niet het geval.

20140728-203136.jpg

Men is het erover eens dat het Maleisische lijnvliegtuig uit de lucht is gehaald door pro-Russische Oekraïense ‘rebellen’.
Maar wie is ‘men’?
Dat is in de eerste plaats Amerika.
Het had meteen ‘ontdekt’ dat het vliegtuig was neergeschoten met BUK-raketten die stonden opgesteld in rebellen-gebied.
Maar iets dergelijks had het ook ontdekt na de gifgasaanval in Syrië: die was het werk van president Assad.
Waarom Assad iets zou doen dat de hele wereld tegen hem in het harnas joeg, was een raadsel, maar de bewijzen waren er nu eenmaal.
Net als destijds met de vernietigingswapens van Saddam …

Met andere woorden, de Amerikaanse bewijzen bewijzen helemaal niets.
Het zijn slechts woorden.
Woorden in een krant, woorden op televisie.
En we weten intussen wat dat soort woorden waard zijn…

Na mijn vorige berichtje over de aanslag in Oekraïne stuurde een lezer me een artikel dat vergezeld ging van een you tube filmpje en verschillende foto’s.
Het betrof een persconferentie waarop Rusland zijn versie van de feiten gaf.
En die klonk heel anders dan de Amerikaanse.
Vreemd genoeg heb ik over die persconferentie niks vernomen in de kranten.
Je zou nochtans mogen aannemen dat dit nieuws is.
Je zou ook mogen aannemen dat beide betrokken partijen gehoord worden.
Maar dat vonden de media blijkbaar niet nodig.

20140728-203242.jpg

Ik herinner me nog dat de kranten destijds vol stonden over de vernietigingswapens van Saddam Hoessein en over het machtige leger dat hij had opgebouwd.
Uitvoerig werd de sterkte van dat leger in beeld gebracht met tot de verbeelding sprekende tekeningen van luchtmachtbasissen die onder het zand verborgen waren.
Ja, het zou een harde strijd worden, zoveel was duidelijk.
Ik voelde de opwinding: hoe zou dat aflopen?
Zou men erin slagen de Grote Schurk die de wereldvrede bedreigde te verslaan?
Pas toen de ‘harde strijd’ een systematische vernietiging van Irak bleek te zijn, en noch de vernietigingswapens noch het vervaarlijke leger van Saddam bleken te bestaan, begreep ik dat ik bij de neus was genomen. En met mij zowat de hele wereld.
Alles wat de kranten geschreven en getekend hadden, was oorlogspropaganda geweest, of erger eigenlijk: vernietigingspropaganda. Want van een echte oorlog was nauwelijks sprake.

Na de gifgasaanval in Syrië stond Amerika’s president én Nobelsprijswinnaar voor de Vrede alweer te popelen om het land te bombarderen.
Om redenen die me niet duidelijk waren, ging het vernietigingsfeest niet door.
De media hadden nochtans goed werk geleverd: iedereen was verontwaardigd over die duivelse president Assad, hoewel er geen enkel bewijs was voor zijn betrokkenheid.
Ook vandaag doen ze weer flink hun best.
Putin wordt afgeschilderd als de Grote Slechterik en uiteraard moet je niet luisteren naar wat slechteriken te zeggen hebben, want ze vertellen alleen maar leugens.
In het voetbal heet dat: de man spelen in plaats van de bal.
Het is een zeer populaire journalistieke techniek.

20140728-203600.jpg

Godzijdank ben ik geen journalist en dus luister ik naar luitenant-generaal Andrei Kartapolov die namens het Russische ministerie van landsverdediging spreekt.
Hij doet dat met een uitdrukkingsloos, zelfs ietwat verveeld gezicht, alsof het hem allemaal niet aangaat.
Hj ziet er bepaald niet uit als one of the good guys, maar hij stelt een aantal pertinente vragen.
Zo toont hij beelden waarop te zien is dat het Oekraïense leger, precies op de dag dat het vliegtuig wordt neergehaald, BUK-raketsystemen verplaatst naar een gebied vlakbij de (pro-Russische) rebellen.
Waartoe dienen die raketten?
Iedereen weet dat de rebellen geen vliegtuigen hebben.
Kartapolov toont ook beelden waarop te zien is dat een gevechtsvliegtuig van het Oekraïense leger het burgervliegtuig nadert tot op een paar kilometers.
Wat deed dat vliegtuig daar?
Waarom drong het een burger-corridor binnen?
Kartapolov vertelt ook dat op hetzelfde moment een Amerikaanse satelliet passeerde.
Amerika heeft dus beelden van wat er gebeurd is, beelden die onomstotelijk kunnen aantonen wie verantwoordelijk is voor het neerhalen van dat vliegtuig.
Waarom heeft Amerika die beelden niet getoond?
Waarom heeft Amerika nog geen enkel beeld getoond waaruit zou blijken dat het de rebellen zijn die verantwoordelijk zijn voor de crash?
Waarop baseert het zich trouwens om dat laatste te beweren?
Andere beelden tonen dat het burgervliegtuig in kwestie 14 km van zijn gebruikelijke route is afgeweken zodat het precies in de buurt kwam waar de raketten waren opgesteld.
Waarom heeft het zijn koers veranderd?
Waarom hebben de Oekraïense luchtverkeersleiders dat toegestaan?
En tot slot weet Andrei Kartapolov nog te melden dat Rusland nooit BUK-raketten geleverd heeft aan de opstandelingen in Oekraïne.

20140728-203648.jpg

Een persconferentie die tot nadenken stemt, lijkt me.

Natuurlijk valt niet te controleren dat Rusland nooit BUK-raketten aan de rebellen heeft geleverd.
Idem voor het verhaal over het vechtsvliegtuig.
Beelden zijn gemakkelijk te truceren.
Misschien is zelfs de hele persconferentie getruceerd.
Maar een lijnvliegtuig dat van zijn koers afwijkt, dat is al iets anders.
Dat moet kunnen geverifieerd kunnen worden, dunkt me.
En dat geldt alleszins voor de positie van de Amerikaanse satelliet.
Als die zich inderdaad vlak boven de plek des onheils bevond, dan moet Amerika beelden bezitten, en dan is het moreel verplicht om die te tonen.

Een beetje journalist kan en moet de Russische beweringen over die satelliet controleren.
En als het klopt wat Kartapolov beweert, dan moet hij vragen waar die satellietbeelden blijven.
Maar journalisten zijn geen journalisten meer.
Ze vinden het niet meer nodig om dingen te controleren.
Ze vinden het ook niet nodig om vragen te stellen.
Ze baseren zich op beweringen, geruchten en veronderstellingen.
In plaats van feiten en bewijzen komen emoties, verontwaardiging, opwinding en sensatie.
Journalisten proberen geen objectief verslag meer te brengen, ze proberen spannende verhalen te vertellen.
Journalisten zijn met andere woorden vertellers geworden, kunstenaars, literatoren.

20140728-203904.jpg

Het moet gezegd: moderne journalisten schrijven heel goed.
Ook wetenschappers schrijven tegenwoordig heel goed.
Vijftig jaar geleden waren wetenschap en journalistiek nog dor en droog.
Ze waren niet geïnteresseerd in de vorm, alleen de inhoud telde.
Vandaag zijn ze sappig en smeuiig.
De waarheid is niet langer hun hoofdbekommernis.
Het vertellen van een Goed Verhaal, daar gaat het om.

Vertelt Andrei Kartapolov de waarheid?
Niemand die de moeite neemt om dat te controleren.
Vertelt Barack Obama de waarheid?
Who cares!
Waar het om gaat is dat Obama een spannend verhaal heeft – de strijd tegen het kwaad – en dat verhaal heel goed vertelt.
Hij is een acteur van formaat, terwijl Kartapolov een bordkartonnen figuur is uit het amateurstoneel.
De toespraken van Obama, dát is pas showbusiness!

20140728-204350.jpg

Hij spreekt de waarheid die het best liegt.
En hij die de waarheid niet goed verkondigt, is een leugenaar.
Daar komt het vandaag zo’n beetje op neer.
Dat is de nieuwe regel, zowel in de journalistiek, de wetenschap, de politiek en zelfs de kunst.
Wetenschap (die waarheid tot inhoud heeft) en kunst (die schoonheid als vorm heeft) zijn ongemerkt in elkaar overgegaan.
En wij imiteren onbewust hun vereniging.
We maken geen onderscheid meer tussen vorm en inhoud, tussen waarheid en schoonheid, tussen kunst en wetenschap.
We zien ze onbewust als een eenheid.

We zien de wereld als een kunstwerk, maar we weten het niet.
We bekijken de werkelijkheid zoals we een kunstwerk bekijken, maar we maken geen onderscheid tussen vorm en inhoud.
We nemen beide onbewust in ons op en reageren er instinctief op.
En juist dat gebrek aan bewustzijn maakt van onze kunstzinnige benadering een vernietigende kracht die vrij baan geeft aan oorlog en terreur.

20140728-204738.jpg

Op het eind van de 19de eeuw brak in Frankrijk een revolutie uit in de kunst.
Kort daarop verhuisde het centrum van de kunstwereld naar Amerika.
Sindsdien beheerst Amerika de kunst, zowel op positieve als negatieve wijze.
We realiseren ons veel te weinig welke macht Amerika daardoor uitoefent, hoe ze niet alleen door haar gigantische leger maar ook door de wereldwijde verspreiding van haar kunst de wereldmacht bezit.
Door middel van die kunst – en daaronder mogen we ook de journalistiek rekenen – verlamt ze ons bewustzijn en dwingt het in een bepaalde richting.
We stellen ons geen vragen meer, noch over de kunst noch over wat we in de kranten lezen.
We slikken het allemaal als zoete koek, hoe pervers en gewelddadig het ook is.

Hoe sterk die ‘bewustzijnsluiheid’ is, heb ik zelf ondervonden toen ik er als vanzelfsprekend vanuit ging dat de Russen dat lijnvliegtuig hadden neergehaald.
Ik slikte dat Amerikaanse verhaal omdat het met zoveel overtuiging was gebracht, omdat de Amerikaanse kunstzinnigheid me zo vertrouwd is geworden. (Kennen we nog een andere?)
Nu ik per ongeluk de (onaantrekkelijke) versie van Rusland heb gehoord en gezien, weet ik het niet meer.
Louter rationeel kán ik het ook niet meer weten.
Ik kan de feiten niet zelf controleren.
Daarvoor ben ik aangewezen op de pers.
En die liegt aan honderd per uur.
Dus ben ik als het ware veroordeeld om in twijfel en onzekerheid te leven.
En dat doet m’n bewustzijn weinig goeds.

20140728-204831.jpg

Maar zijn al die sympathieke journalisten dan botte leugenaars?
Zijn al die lachende, vertrouwenwekkende gezichten die we elke dag in de krant en op tv zien, dan gepatenteerde bedriegers?
Nee, het zijn gewoon … kunstenaars.
En kunstenaars zijn niet bijzonder geïnteresseerd in de waarheid.
Ze zijn geïnteresseerd in schoonheid, en daarom creëren ze een imaginaire schijnwereld.
Dat is wat moderne journalisten doen: ze creëren hun eigen werkelijkheid.
Maar ze weten het niet, ze zijn ervan overtuigd de werkelijkheid te zien zoals ze is, want ze beschouwen zich niet als kunstenaars, ze beschouwen zichzelf als journalisten, als verslaggevers.

Als we als lezers of kijkers dezelfde fout maken, en denken dat we met objectieve verslaggeving te maken hebben, dan komen we in een schijnwerkelijkheid terecht, in een Spannend Verhaal.
En dat verhaal geloven we als was het werkelijkheid.
Pas wanneer we beseffen dat we naar kunst kijken (en ons daaraan aanpassen), krijgen we een kijk op de echte werkelijkheid.
Het is pas wanneer we de media (en bij uitbreiding de hele moderne werkelijkheid) kunstzinnig benaderen dat we de waarheid leren kennen.
Dat houdt enerzijds in dat we ons overgeven aan de hedendaagse berichtgeving – we hebben trouwens geen andere keuze als we willen weten wat er in de wereld omgaat – maar anderzijds dat we een kritisch oordeel vellen over haar kwaliteit.
Want dat is wat we doen wanneer we een kunstwerk bewust benaderen: we geven er ons aan over en we beoordelen het kritisch.
Als één van beide factoren ontbreekt, komen we in de schijn terecht, en dat is NIET de ‘ware schijn’ waar Rudolf Steiner over spreekt in verband met de kunst.
Het is een door de tegenmachten gecreëerde valse schijn.

20140728-205212.jpg

De tegenmachten weten heel goed dat de kunst de grens met de werkelijkheid heeft overschreden en dat Jeder Mensch ein Künstler is geworden.
Ze doen er dan ook alles aan om dat voor de mens verborgen te houden.
En ze doen dat allang.
De hele Hedendaagse Kunst, die geboren werd toen de kunst uitweek naar Amerika, en die – dat is bekend – door Amerika gebruikt werd als wapen in de Koude Oorlog tegen Rusland, is één grote aanslag op de kunstzinnige bewustwording van de mens.
De tegenmachten konden niet tegenhouden dat de moderne mens kunstenaar werd, maar ze konden wel beletten dat hij zich daar bewust van werd.
Dat hebben ze op even brutale als geniale manier gedaan, en daar plukken ze nu de vruchten van.

Ze hebben niet alleen de journalist maar ook de krantenlezer in hun greep.
Geen van beiden beseft dat ze kunst maken of waarnemen.
Allebei denken ze met de werkelijkheid te doen te hebben, terwijl ze alleen meegaan in het Grote Verhaal dat de tegenmachten vertellen.
Een hoofdstukje in dat verhaal is de snode aanslag van Rusland op het lijnvliegtuig en de verontwaardigde reactie van de buitenwereld.
Wie echter een beetje afstand neemt – en dat is wat we doen als we een kunstwerk kritisch beoordelen – herkent al gauw de ‘stijl’ van de schrijver.
Hoeveel van die aanslagen zijn er intussen al geweest, aanslagen waarbij meteen de schuldige werd aangewezen die vervolgens zwaar gestraft werd?
Telkens bleek die aanslag op een leugen te berusten, en telkens was het Amerika die de schuldige aanwees en er zijn leger op afstuurde.

20140728-205649.jpg

Ik denk dat de kans groot is dat het ook dit keer weer Amerika is die achter de aanslag op het lijnvliegtuig zit.
Zekerheid heb ik niet, maar ik ben ervan overtuigd dat die te vinden is als we de zaak consequent kunstzinnig benaderen.
Dat is trouwens de enige mogelijk om vandaag nog achter de waarheid te komen.
Zonder bewustzijn van de kunstzinnigheid van de werkelijkheid – zowel buiten ons als in onszelf – zijn we gedoemd om in toenemende mate in een schijnwereld te leven.
In het creëeren van die (valse) schijnwereld speelt niet alleen de hedendaagse pers een cruciale rol, maar ook onze onbewuste behoefte aan grote, spannende verhalen.

(Bron: http://www.lewrockwell.com/2014/07/no_author/awkward-questions-for-us-ukraine)

Advertenties