Niet kunnen kiezen

door lievendebrouwere

Onlangs heeft een Marokkaan – ene Adil El Arbi – ‘De Slimste Mens Ter Wereld’ gewonnen.
Dat was groot nieuws in ons superdiverse wereldje en het werd dan ook breed uitgemeten in de kranten.
Hele pagina’s werden er aan besteed.
Adil was op slag een Bekende Vlaming.
Onnozel natuurlijk, want sinds wanneer is het winnen van een tv-quiz ‘groot nieuws’?
Maar ja, het was een Marokkaan die won en dat moest gevierd worden.
Het gebeurt niet elke dag dat een allochtoon de ijle hoogten van het BV-schap bereikt.

Nu zou een mens denken dat de Marokkanen in ons land blij waren.
Want geïntegreerder dan een BV kun je het niet maken in dit land.
Maar dat was zonder de Marokkaanse waard gerekend.
In De Standaard verscheen een artikel van ene Yousra Benfquih, een Marokkaanse ‘onderzoekster’ verbonden aan de rechtenfaculteit van de Universiteit Antwerpen.
Ze struikelde over wat zij het ‘uitzonderingsdiscours’noemt.
Wat bedoelt ze daarmee?
Tja, helemaal duidelijk is dat niet, want ze is goed geïntegreerd en gebruikt dus veel moeilijke woorden.
Maar ik denk dat het hierop neerkomt: ze ergert zich aan het feit dat goed geïntegreerde Marokkanen als een uitzondering worden beschouwd.
Adil El Arbi wordt niet zozeer bewonderd omdat hij ‘de slimste mens ter wereld’ is, maar omdat hij dat als Marokkaan is geworden.
Yousra Benfquih wordt niet geprezen om haar voortreffelijke taalgebruik, maar omdat ze zo goed Nederlands spreekt voor een Marokkaanse.
Alsof het een uitzondering is dat Marokkanen slim zijn of voortreffelijk Nederlands spreken.
Alsof het iets buitengewoons is dat een Marokkaan(se) zo goed geïntegreerd is.

Ik kan me voorstellen dat dergelijke reacties na een tijdje denigrerend beginnen te klinken.
Het is alsof je tegen een vrouwelijke hoogleraar zou zeggen: knap dat je als vrouw prof bent geworden! Of tegen een man: knap dat je als man zo goed kunt koken!
Moderne mensen willen als individu aangesproken worden, niet als lid van een ras, een sexe, een volk of welke groepering dan ook.
Ik heb dus alle begrip voor Yousra Benfquih wanneer ze klaagt over het ‘uitzonderingsdiscours’ waar ze telkens weer mee geconfronteerd wordt.
Het getuigt inderdaad van weinig respect voor haar persoon wanneer haar verdiensten afgemeten worden aan haar Marrokaanse roots: niet slecht voor een Marokkaanse, knap gedaan voor een moslima!
Ik zou het ook op mijn heupen krijgen van dat paternalisme en die neerbuigendheid.

Minder begrip heb ik echter voor haar bewondering voor de manier waarmee Adil El Arbi zijn quiz-overwinning afsloot. Hij deed dat namelijk in het Nederlands én in het Arabisch.
In Yousa’s ogen was dat ‘exemplarisch voor hoe het ook anders kan’.
En met ‘anders’ bedoelt ze natuurlijk: beter.
Om niet te zeggen: ideaal.

Ja, kijk eens Yousra, je kunt niet ALLES hebben!
Je kunt niet én als individu én als Marokkaanse behandeld willen worden.
Het is het één of het ander.
Als je respect wil voor je Marokkaanse afkomst, dan moet je kunnen verdragen dat mensen zeggen: knap dat je als Marokkaanse aan de universiteit werkt, want geef toe, Marokkanen staan niet bekend voor hun intelligentie!
Of: als moslima verder studeren, dat is echt niet vanzelfsprekend, dus: chapeau!
Als je wil Yousra, dat men rekening houdt met je Marokkaanse roots, dan moet je ook kunnen verdragen dat mensen denken: hoe is dié in godsnaam aan de universiteit geraakt, dat zal wel weer een geval van positieve discriminatie zijn! Veel kans dat ze de plaats heeft afgepakt van iemand die beter gekwalificeerd was!
Als je werkelijk als Marokkaanse gezien wil worden, dan moet je kunnen verdragen dat mensen je wantrouwig bekijken, want laten we wel wezen: Marokkanen hebben niet bepaald een goede reputatie, en dat is dan nog zacht uitgedrukt.

Je vindt dat grof?
Een beetje ernstig wezen, hé Yousra!
Heb je wel eens in de spiegel gekeken?
Marokkanen die tegen Vlamingen zeggen dat ze grof zijn, dat is als Farid le Fou die de Belgische Staat aanklaagt omdat ze hem in de gevangenis hebben gestoken.
Als je echt als Marokkaanse door het leven wil gaan, dan moet je de kwalijke reputatie van Marokkanen en moslims er maar bij nemen.
Wij blanken moeten ook iedere dag horen hoe racistisch, onverdraagzaam, bang, verzuurd, islamofoob en wat weet ik al niet meer zijn.
Hoor je óns daarover klagen?
Je kunt niet de voordelen van een groep opeisen en de nadelen afwijzen.
Het is het hele pakket of het is niks.

Dat geldt ook voor de andere optie.
Als je werkelijk als individu wilt behandeld worden, dan moet je je ook gedragen als individu en je niet laten voorstaan op je afkomst of religie, laat staan daar speciale privileges voor eisen, zoals het dragen van een hoofddoek of het eten van halal vlees, of het gescheiden zwemmen en meer van die islamitische gewoonten.
Wil je thuis Marokkaanse en moslima zijn, prima.
Maar niet in het openbaar.
Dat is een kwestie van elementair respect.
Je komt een land niet als vreemde binnen en zegt meteen: het moet hier anders!
Dat is van een ongekende grofheid die niet past bij iemand die als individu wil beschouwd worden.
Want een vrij individu zijn, betekent: andere vrije individuen respecteren.

Je moet dus kiezen, hoe pijnlijk dat ook is.
Kiezen is altijd verliezen.
Nu is er één punt van kritiek waarin ik je gelijk moet geven.
En dat is als je zou zeggen: ik kiezen, jullie ook kiezen!
Daar geef ik je honderd procent gelijk in.
Maar dat is nu precies de kern van het probleem: we KUNNEN niet kiezen.
We hebben als individu nauwelijks nog iets te zeggen in dit land.
Dat is de merde, als ik me zo multicultureel mag uitdrukken.

De zaken zouden er heel anders uitzien als we in een echte democratie zouden leven.
Om te beginnen zouden jullie Marokkanen er waarschijnlijk niet in gekomen zijn, of toch zeker niet in zulke grote getale.
We kennen immers jullie reputatie.
Geen enkele vrije samenleving haalt zich vrijwillig problemen op de hals.
We zouden van jullie ook niet geëist hebben om te ‘integreren’, wat dat ook moge betekenen.
We zouden maar één ding gevraagd hebben: de wetten te respecteren.
Verder zouden jullie zo vrij als een vogel zijn geweest.
Jullie willen geen varkensvlees eten? Prima, niemand dwingt jullie daartoe.
Jullie willen een hoofddoek dragen? Uitstekend, niemand zal jullie dat beletten.
Natuurlijk zul je dan geen werk kunnen krijgen in een openbare dienst.
En misschien zul je ook elders geweigerd worden, maar dat is dan weer ónze vrijheid.
Jullie hoeven ook geen inburgeringscursus te volgen of lessen Nederlands.
Als jullie Arabisch of Marokkaans of Swahili willen blijven spreken, geen probleem.
Niemand zal jullie begrijpen, maar dat is jullie vrije keuze.
In een democratie kun je natuurlijk ook Yousra Benfquih blijven heten of Abdelmassarhe El Idialmissah Ben Yuus’a.
Dat zal uiteraard voor problemen en vergissingen zorgen, maar hé, dat is jullie vrije keuze.
Het zal ook onze vrije keuze zijn om jullie niet als taxichauffeur te willen, of jullie geen huis te willen verhuren of jullie op andere manieren te discrimineren.
Zolang we ons aan de wet houden, is er in een vrije samenleving geen probleem.
Natuurlijk zouden racismewetten en andere soortgelijke maatregelen meteen worden afgeschaft.
Geen uitzonderingsdiscours weet je wel!
Iedereen gelijk voor de wet, en verder doen we wat we willen.

Ja, ’t zou mooi zijn als we daarvoor konden kiezen.
’t Zou mooi zijn als ook jullie daarvoor konden kiezen.
’t Zou mooi zijn als iederéén daarvoor kon kiezen.
Maar helaas is het niet zo.
We kunnen niet kiezen voor een vrije samenleving.
We zijn gedwongen te leven in een ‘superdiverse’ samenleving van mensen die niet echt willen kiezen, die niet echt vrij willen zijn, maar die wél van twee walletjes willen eten.
Niemand is gelukkig met zo’n samenleving.
Maar ja, zo gaat dat als mensen niet kunnen kiezen.

Advertenties