De Belgische ziekte

door lievendebrouwere

Wat is dat dan, de ‘Belgische ziekte’? Ik bedoel hiermee de collectieve psychotische weigering om processen, structuren, toestanden, samenhangen en problemen transparant te laten worden. Oppervlakkig lijkt dat fenomeen veroorzaakt door eigenbelang van individuen en groepen. Jammer genoeg gaat het blijkbaar veel dieper. Er is in onze cultuur vandaag een echte collectieve wil tot ontkenning van het onaangename. Als de realiteit ons niet bevalt, scheppen we een andere, mooiere realiteit, die we zodanig voor bare munt nemen dat we er niet enkel rotsvast in geloven, maar er zelfs in gaan leven. En wee diegene die het waagt te zeggen dat de keizer naakt is. Een ‘shitstorm’ – zo heet dat in modern Nederlands – is nog het minste wat de sukkelaar moet verwachten. Daarom is iedereen (behalve enkele gemarginaliseerde zonderlingen) heel voorzichtig om – zelfs niet eens per ongeluk – toch maar geen tipje van de sluier van welgevallen op te lichten. Dit leidt tot een verbluffend en vrij uniek effect: de zelfcensuur die we in dictaturen aantreffen zonder het fysiek geweld dat daar normaal bij hoort. Misschien is dat onze grote bijdrage tot de wereldgeschiedenis waar we al zo lang op wachten: wij hebben de dictatuur een humaan gezicht gegeven.

Het verbazende is dat wij dat zelf niet zien. Ik denk ook dat je het niet kunt zien als je hier opgegroeid bent en altijd hier geleefd heb. Maar toen ik, na vijfentwintig jaar buitenland, hier terugkwam trof het me als een voorhamer. Natuurlijk is onze Westerse cultuur in haar geheel door dit verschijnsel (afbrokkelend respect voor de realiteit) aangetast. Maar hier bij ons is het zo veel erger dan elders dat het verschil een kwalitatief karakter krijgt. Daarom is het zonder meer gerechtvaardigd over ‘Belgische’ ziekte te spreken. De ironie is dat wij Belgen/Vlamingen toch altijd zo graag speciaal en anders willen zijn. Welnu, in dit opzicht zijn we het, en we merken het niet eens.

Gerard De Beuckelaer  (bron: de-bron.org)


  

Advertenties