The Deer Hunter

door lievendebrouwere

  

Sinds kort zijn we de gelukkige bezitters van een (relatief) nieuw televisietoestel dat we voor een prikje hebben kunnen kopen ter vervanging van ons oude toestel dat er zo aftands was gaan uitzien dat het zelfs óns op de lachspieren werkte. Maar nu zijn we dus weer bij de tijd. En dat vieren we door al onze oude films nog eens opnieuw te bekijken. Soms valt dat tegen en wordt pijnlijk duidelijk hoe passé ze zijn. Maar soms valt het ook heel erg mee, zoals gisteren. Toen besloot ik namelijk om nog eens te kijken naar The Deer Hunter (De Hertenjager), een film uit 1978. Dat is op cinema-gebied heel, heel lang geleden: zo maar eventjes 37 jaar! De kans dat de jongere generaties deze film nog nooit gezien hebben of er zelfs nog nooit van gehoord hebben, is dus reëel. En dat is zonde. Want deze film (van meer dan drie uur) is nog geen greintje verouderd. Hij is – met dank aan de moderne technologie – zelfs indrukwekkender dan ooit. Een absoluut meesterwerk!

The Deer Hunter was één van de allereerste Vietnam-films en toonde de keerzijde van deze oorlog. Toch speelt de oorlog niet de hoofdrol in deze film. Hij gaat in de eerste plaats over een groepje vrienden die in een staalfabriek werken ergens in Pennsylvanië en die in hun vrije tijd op hertenjacht gaan. De film begint met het trouwfeest van één van hen, een trouwfeest dat een bijzondere lading krijgt omdat de bruidegom twee dagen later naar Vietnam vertrekt, samen met twee van zijn vrienden. Het feest neemt zowat een derde van de film in beslag en de regisseur, Michaël Cimino, had het nóg langer willen maken. Niet ten onrechte, want het is een waar genot (zeker op een breedbeeldtelevisie) om ernaar te kijken. De Russisch-orthodoxe gemeenschap in het kleine, grauwe industriestadje wordt met heel veel liefde – en heel veel kunde – in beeld gebracht. 

Deze schildering – en het is een schildering – eindigt wanneer de vrienden na een laatste hertenjacht het afscheidsbier drinken en allemaal heel stil worden als één van hen op de café-piano een oude, ontroerende melodie speelt. Het volgende ogenblik zitten we in Vietnam waar het vuur en het geweld van de staalfabriek heeft plaatsgemaakt voor het vuur en het geweld van een onmenselijke oorlog. Veel krijgen we daar overigens niet van te zien, want de drie vrienden worden gevangen genomen door de Vietcong. Om de tijd te doden (sic) hebben die er niks beters op gevonden dan hun krijgsgevangenen – Amerikanen én Vietnamezen – Russische roulette te doen spelen. Dat levert enkele zeer dramatische scènes op. Er werd bij het filmen duidelijk niet op de kosten gekeken en dat maakt de hele zaak zeer realistisch en geloofwaardig (ook al is het nooit bewezen dat de Vietcong er dit soort praktijken op nahield). Maar zoals gezegd, de oorlog is niet het hoofdthema van deze film. 

Nee, zo The Deer Hunter al een hoofdthema heeft, dan is dat ‘liefde en vriendschap in tijden van oorlog en vrede’. De tegenstelling tussen oorlog en vrede is brutaal, die tussen liefde en vriendschap is veel subtieler, maar de overeenkomsten zijn onmiskenbaar. Deze tegenstelling wordt ook gespiegeld door de twee jachtscènes van de film. Daarin zien we aan de ene kant de bijna gewijde stilte en pracht van de natuur, aan de andere kant het geweld en de banaliteit van de hertenjacht. Tijdens de eerste jachtscène wordt een hert with one shot geveld, maar tijdens de tweede jachtpartij kan Michaël (gespeeld door Robert de Niro) het – als een soort Hubertus – niet over zijn hart krijgen om de hertebok te doden. De erecode with one shot heeft zijn betekenis verloren na de dood van zijn vriend Nick, die voor de ogen van Michaël – met één schot – een einde maakt aan zijn leven in een gore, illegale club in Vietnam waar hij verslaafd is geraakt aan drugs en Russische roulette. 

The Deer Hunter is een zeer dramatische en aangrijpende film, maar hij is ook een zeer mooie, ontroerende en grootse film. Het is zonder twijfel één van de beste films die ooit zijn gemaakt, een onsterfelijk meesterwerk. Warm aanbevolen! 

  

Advertenties