Kerstlol

door lievendebrouwere

  

Voetbal is een spel, en zoals ieder spel kan het een kunst worden – geen grote kunst natuurlijk, maar kleine kunst, volkskunst. Dat was dit jaar een beetje het geval met AA Gent. Eerst werden ze kampioen, daarna schakelden ze Lyon en Valencia uit in de Champions League en momenteel staan ze aan de leiding in de Jupiler League, naar verluidt met heel knap voetbal. Zoals het past in de volkskunst eindigde het jaar voor AA Gent met een komische noot. Meerdere komische noten eigenlijk. De eerste kwam van voetballer Benito Raman, die tijdens de rituele begroeting van de supporters na de (gewonnen) wedstrijd tegen Kortrijk, de microfoon greep en begon te zingen: ‘alle boeren zijn homo’s!’ Dat is een bekend voetballied en de Gentse supporters vielen dan ook meteen in. Ter informatie: met ‘boeren’ wordt gerefereerd naar de supporters van Club Brugge en ‘homo’ is een klassiek scheldwoord in de mannenwereld van het voetbal. Het betekent: mietje, zacht eitje, onnozelaar. 

Niks aan de hand dus, gewoon een geintje. Maar dat was zonder de politieke correcte waard gerekend. Hij schreeuwde moord en brand in de sociale en de minder sociale media. Schande, riep hij, ontoelaatbaar! Een vlek op het blazoen van AA Gent! Voor dergelijke figuren is er geen plaats op onze voetbalvelden! Blijkbaar had hij aan het eind van het jaar nog enkele blikken verontwaardiging over en die trok hij nu allemaal open. Benito verscheen in alle kranten en werd nog net niet de Mussolini van het Belgisch voetbal genoemd. Dat was (opnieuw) lachen geblazen! In een mum van tijd hadden de onkreukbaren van een mug een olifant gemaakt. Terreurdreiging, klimaatdreiging, vluchtelingendreiging: ze waren op slag vergeten. Maar het werd nóg komischer. De volgende dag verscheen in dezelfde kranten namelijk een persmededeling van AA Gent. De club verontschuldigde zich uitgebreid bij de holebigemeenschap én bij de … landbouwgemeenschap. Van een giller gesproken!

Er zal die dag wat afgelachen zijn bij de boeren van Gent en omstreken. En ook bij de supporters van Club Brugge want die kregen eveneens verontschuldigingen aangeboden. Dat we dat nog mogen meemaken: een voetbalclub die zich in de pers verontschuldigt omdat haar supporters de supporters van een concurrerende club uitgelachen hebben! Vermoed mag worden dat de slogan ‘alle boeren zijn homo’s!’ populair zal worden op de Vlaamse voetbalvelden. Zo gaat dat nu eenmaal met slogans die geroepen of gezongen worden om de tegenstander uit te dagen: hoe heviger erop gereageerd wordt, des te groter het plezier. En inderdaad, een paar dagen later werd er op Anderlecht al vrolijk gezongen van ‘alle boeren zijn homo’s!’ Inmiddels heeft ook de Belgische Voetbalbond gereageerd: Benito de Boosdoener zal op het matje worden geroepen en hij riskeert 5 wedstrijden schorsing en 20.000 euro boete. Dat is natuurlijk al heel wat minder om te lachen.

Wat is hier eigenlijk aan de hand? Dat is steeds weer de vraag wanneer de politieke correctheid in het spel is. Wat voor geest is hier werkzaam? Eén ding is zeker: het is een volslagen humorloze geest, een geest die niet in staat is zichzelf te relativeren en met zichzelf te lachen. De politieke correctheid streeft zeer hoge idealen na, onbereikbare idealen eigenlijk. Want een wereld waarin iedereen vrij is, gelijk, verdraagzaam, niet-discriminerend, liefdevol, vreedzaam, van goede wil, enzovoort, dat is een wereld zonder kwaad. Zo’n wereld is een schijnwereld, een droom, en dat zal hij nog heel lang blijven, want uitgerekend in onze tijd woedt het kwaad heviger dan ooit. Het is weliswaar heel belangrijk dat we die droom levendig houden, want juist het geloof in die ideale wereld geeft ons de moed om het kwaad te bevechten. Maar als we het contact met de realiteit niet willen verliezen, dan moet dat geloof verbonden worden met humor, met het liefdevolle besef van de diepe kloof die gaapt tussen schijn en werkelijkheid, tussen ideaal en realiteit. 

Humor is een bij uitstek menselijk vermogen dat ons in staat stelt die tegenstelling onder ogen te zien. Ze relativeert zowel de harde werkelijkheid als de zachte droomwereld. Zelf behoort ze tot de wereld van de schijn, maar ze bezit het unieke – en in wezen christelijke – vermogen om diep in de werkelijkheid door te dringen. Toen Thomas Morus, de schrijver van Utopia, zijn hoofd op het schavot legde, schoof hij zorgvuldig zijn lange (gevangenis)baard opzij met de woorden: ‘hij is onschuldig, want hij was er nog niet toen ik veroordeeld werd’. Doorgaans vergaat mensen het lachen in dergelijke situaties en het is een teken van grote moed en een sterk geloof om in het aangezicht van de dood nog grapjes te maken. Het ontbreekt de utopisten van de politieke correctheid in hoge mate aan moed en geloof. Zij worden geregeerd door de angst, de angst dat het kwaad de werkelijkheid helemaal in zijn greep zal krijgen. Daarom vluchten ze in de droomwereld van de grote idealen en sluiten de ogen voor de kloof tussen schijn en werkelijkheid. Daarom zijn ze niet in staat tot humor en zelfrelativering. 

Humor is een kunst, het is een poging om ideaal en werkelijkheid met elkaar te verzoenen. Het verzacht de grimmige ernst van de werkelijkheid, maar ook de strenge ernst van de idealen. Het probeert het midden te houden tussen Lucifer en Ahriman, allebei zeer ernstig en niet in staat om met zichzelf te lachen. Daarom is humor, net als kunst, altijd een poging om de gulden middenweg te vinden. De poging van Benito Raman was niet bijster geslaagd en iedereen heeft het recht om hem dat duidelijk te maken. Niemand is verplicht om te lachen met een flauwe grap, niemand is verplicht om slechte kunst goed te vinden. Maar wanneer men een kunstenaar gaat straffen omdat zijn poging niet geslaagd is, dan overschrijdt men een grens. Dan dringt de grimmige ernst van Lucifer en Ahriman binnen in het ‘christelijke’ middengebied waarin ook de humor thuishoort. En er is al veel te veel van die grimmige ernst doorgedrongen in de wereld van sport en spel. Alle pogingen tot humor die er nog te vinden zijn, zouden aangemoedigd moeten worden, niet bestraft.

Je moedigt een kunstenaar niet aan door te dreigen met zware boetes en schorsingen na een mislukte poging. Integendeel, je toont hem hoe het moet, je geeft het goede voorbeeld. Op een flauwe grap repliceer je met een betere grap. Zoals het bestuur van AA Gent dat deed toen het zich verontschuldigde bij de landbouwgemeenschap. Tenminste, dat zou een goede grap zijn geweest, ware het niet dat AA Gent het (hoogstwaarschijnlijk) ernstig bedoelde. De holebi-federatie stelde dan weer voor om ‘homo’ als scheldwoord te vervangen door ‘klootzak’, maar ook dat was alweer ernstig bedoeld. Al die ernst was eigenlijk lach wekkend. De hele zaak was lachwekkend: Benito Raman was lachwekkend, de verontwaardigden waren lachwekkend, het bestuur van AA Gent was lachwekkend, de holebi-federatie was lachwekkend, en gelukkig heeft de Boerenbond niet gereageerd of het zou nóg lachwekkender zijn geweest. Maar humoristisch was het absoluut niet, daarvoor was de onkunstzinnigheid van het hele geval veel te schrijnend. 

Advertenties