Alles van waarde is weerloos

door lievendebrouwere

  

Onderstaande tekst is van de hand van Renaat Devreese, de boer van ’t Reigershof in Klemskerke. 

Februari 2001. In Engeland breekt mond-en-klauwzeer (MKZ) uit. Voor de mens is de ziekte ongevaarlijk, maar voor tweehoevigen zoals runderen, varkens, geiten en schapen betekent het: koorts, blaasjes in de muil en op de poten. De zwakste dieren sterven, de anderen maken een ziekteproces door, maar halen het. Even later bereikt de ziekte Nederland. De Lage Landen staan op hun kop. In België worden alle boerderijen die contact gehad hebben met Engeland en Nederland in kaart gebracht en gescreend op de aanwezigheid van MKZ. Ook onze boerderij. Alles blijkt gelukkig in orde. Maar de minister beveelt om boerderijen met varkens en runderen in quarantaine te plaatsen, en schapen en geiten (niet toevallig de zwakste sector) af te maken. Alles moet wijken voor de exportbelangen van de agro-industrie, waar we juist geen deel wilden van uitmaken. Omdat we zelfstandig boer wilden zijn. Omdat we ervan overtuigd zijn dat ‘boerenlandbouw’ de meest toekomstgerichte manier van voedsel produceren is. Daarom kozen wij destijds om te starten met een geitenboerderij, zelf melk te verwerken en rechtstreeks te verkopen aan de consument. 

Na een juridische strijd en onder hevig protest van het publiek, worden op 8 maart al onze dieren afgemaakt. De volgende dag maakt het ministerie bekend dat alle dieren kerngezond waren, iets wat voor het afslachten al bekend was, maar geen verschil maakte. ‘Maar je wordt toch vergoed voor de geleden schade’, hoorden we achteraf vaak zeggen. Want daar had de minister mee uitgepakt. De waarheid is dat we nog tot 2019 elk jaar extra belastingen betalen op de schadeloosstelling. Dat is tot 18 jaar na de feiten… 
In Engeland werden tussen 3 en 4 miljoen dieren afgemaakt. Honderden boeren pleegden zelfmoord, maar geen haan die daar naar kraaide. In Nederland werden boerderijen binnen het vaccinatiegebied hermetisch afgesloten. Kinderen mochten niet meer naar school, niemand mocht op of van de boerderij. Boeren moesten wel nog hun dieren verzorgen, de koeien melken, en vervolgens de melk in de mestput laten lopen. Dit alles in de wetenschap dat alle dieren in de komende weken zouden worden afgemaakt. In die weken pleegden 17 boeren zelfmoord. Nadien werden er geen cijfers meer bijgehouden.

Landbouw wordt door overheden en lobbygroepen enkel als een economische sector gezien, niet als een manier van leven, een manier van omgaan met dieren, planten, grond. Hoe je na jaren verknocht bent aan je dieren, hoe je één wordt met je dieren, hoe het boerderijleven deel uitmaakt van het gezinsleven: dat is allemaal van geen tel.  

Februari 2016: Start overleg op het hoofdkantoor van FAVV (federaal voedselagentschap): “Noodvaccinatie bij mogelijke dreiging MKZ.” Hoe gaan we om met MKZ als ons land getroffen wordt? De keuze gaat tussen: massaal ruimen (afslachten) of een beschermende vaccinatie toepassen zodat de gezonde dieren kunnen blijven leven. In het najaar moet dit uitmonden in een ministeriële beslissing. Ook nu weer wordt er geschermd met economische belangen. Massaal ruimen zou veel goedkoper zijn dan het afsluiten van de uitvoer. Voor zuivel is er geen enkel probleem, na een warmtebehandeling is er geen exportbeperking nodig. De economische schade situeert zich volledig in de vleesexport, voornamelijk de uitvoer van varkensvlees. Zowel wat de beheersing van MKZ als de dreiging van een embargo op vlees van gevaccineerde dieren betreft, vormt de varkenssector het grote probleem. Maar het vrijwaren van de export van 7,3% van het varkensvlees lost de problemen in deze sector niet op. Het grote aantal varkens in ons land is oorzaak van de nooit eerder geziene economische crisis in deze sector (te lage prijzen door overproductie), van de vermesting en van het fosfaatprobleem. En toch eist de varkenssector dat andere sectoren (de herkauwers) hun dieren laten afslachten om de afzet van de (voor de gewone varkenshouder rampzalige) overproductie in de varkenssector veilig te stellen.

Er bestaat dus een vaccinatiemethode die dieren kan beschermen tegen zowel preventieve slachting als tegen een ziekte die veel lijden veroorzaakt. Ze beschermt de boeren ook tegen het lastige verzorgen van zieke dieren die nooit meer helemaal de oude worden, tegen de economische schade die ze daardoor oplopen, en tegen het psychische lijden om hun dieren te zien aftakelen of ze nutteloos te zien afslachten. Het is dan ook wraakroepend dat het gebruik van deze vaccinatie wettelijk verboden zou worden. Het slachten van gezonde dieren is barbaars, mens- en dier-onwaardig. Bovendien is het een schandalige verspilling.

8 maart 2001. Op die dag werden onze gezonde geiten afgemaakt uit ongegronde vrees voor schade aan de exportbelangen van de agro-industrie. Deze onbegrijpelijke beslissing heeft veel leed en verdriet veroorzaakt. Onze dieren, ons vak, ons leven werden zonder enige vorm van respect behandeld. 15 jaar later is de wonde minder zichtbaar maar daarom niet minder pijnlijk. De boerderij staat weer in volle bloei: we zijn in blijde verwachting van een grote bende jong leven, we hebben een stal met gezonde hoogproductieve geiten, er liggen plannen voor de coöperatie op tafel en de nieuwe kaasjes krijgen vorm. We staan voor een spannende en veelbelovende toekomst. De herinnering aan het zinloze slachten van onze geiten blijft pijnlijk, maar de motivatie om te kiezen voor boerenlandbouw is alleen maar sterker geworden. Landbouw in handen van boeren, landbouw met een voedzaam product waar we fier op zijn. We werken autonoom. We zijn verweven met onze dieren, onze grond, onze cultuur, met de samenleving, de natuur en de andere boeren. En dat op een economisch rendabele manier. Mooier kan voedselproductie toch niet zijn? Daarom zullen we blijven strijden voor het recht om boer te zijn en het recht om onze dieren, ons levenswerk te beschermen. Want 8 maart 2001: dat nooit meer! Het afslachten van gezonde dieren kan in geen enkel geval nog een optie zijn. 

Advertenties