Tunnelvisie

door lievendebrouwere

  

Gisteren vroeg ik me af wat er met de Zwitsers scheelt dat ze 2250 euro per maand, gratis voor niks, zomaar afwijzen. Vandaag heb ik daar een afdoend antwoord op gekregen dat helemaal in de lijn ligt van wat ik al vermoedde: de Zwitsers zijn bang. Een paar dagen tevoren hadden ze hun angst uitgeschreeuwd, maar daar had ik niks van gemerkt omdat de media het de moeite niet vonden om daarover te berichten. De opening van de nieuwe Gotthardtunnel op 1 juni ging gepaard met een 6 uur durende plechtigheid die het bloed in de aderen deed stollen. Het was alsof uit de 57 km lange tunnel alle demonen van de onderwereld tevoorschijn kwamen en toonden hoe het eraan toe ging onder de bergen. Het was werkelijk hallucinant en het moet voor de toeschouwers een helse ervaring zijn geweest, tenzij … ze er natuurlijk van genoten, want als moderne, ontwikkelde mensen kenden ze dit soort spektakel allang uit de wereld van de hedendaagse kunst. Vreemd genoeg zwegen de media (die anders geen woorden genoeg hebben om de lof te zingen van deze ‘kunst’) in alle talen over deze verbijsterende openingsceremonie, die nochtans integraal werd uitgezonden op de Zwitserse televisie en daardoor ook op youtube te bewonderen valt. Waarschuwing: de beelden zijn NIET geschikt voor gevoelige kijkers – al vraag ik me soms af of dergelijke kijkers nog wel bestaan. Wie voelt zich nog geschokt door de voorstellingen van pakweg Jan Fabre? Ze oogsten overal applaus en de overheid kan ze – alle besparingen ten spijt – niet genoeg subsidiëren. Het is al erg genoeg dat dit soort performances overal wordt opgevoerd, veel erger is dat niemand er nog graten in ziet. De moderne mens is eraan gewend geraakt, hij reageert er niet meer op, hij neemt het demonische niet meer waar. Hij heeft blijkbaar de ‘nieuwe gevoelens’ ontwikkeld waar onlangs in een blad van de Antroposofische Vereniging  voor gepleit werd. 

Zijn degenen die de openingsplechtigheid van de nieuwe Gottardo bijwoonden gillend weggevlucht? De vraag stellen, is ze beantwoorden. Ze hebben de hele afschuwelijke rit braaf uitgezeten. Maar zouden hun ingewanden werkelijk rustig op hun plaats zijn gebleven? Want dit ging toch wel héél ver. Het leek of de demonen zelfs de moeite niet meer deden om zich als ‘kunst’ te vermommen. Ze lieten hun maskers zakken en toonden zich in hun ware gedaante. Zou dat ook niet de reactie van de pers zijn geweest: dit keer hebben ze zich toch te ver gewaagd? Daarom repte die pers – als altijd buitengewoon alert als het erom gaat de waarheid te verzwijgen – met geen woord over dit 6 uur durende satanische ritueel. Op youtube valt het in al zijn duivelse pracht te bewonderen, maar wie zal daarnaar kijken? En vooral: wat zal men ervan denken? Je verstand staat gewoon stil als je dit soort dingen ziet. Je kunt het eenvoudig niet geloven. Die keurige, cleane, efficiënte Zwitsers die zich te buiten gaan aan een urenlange orgie van duivelse beelden? Dat houdt toch totaal geen steek! Tenzij je natuurlijk het referendum van 5 juni erbij neemt. Zo menselijk, zo hoopgevend, zo toekomstgericht als de idee van het basisinkomen is, zo onmenselijk, zo tot wanhoop drijvend, zo reactionair zijn de demonen die op 1 juni uit de Gotthardtunnel tevoorschijn kwamen. Het stralendste licht en het akeligste duister in één en dezelfde week. In Zwitserland. Veelzeggender kan een beeld nauwelijks zijn. Zoals ik het interpreteer is de idee van het basisinkomen op dit moment nog zeer luciferisch: het bevindt zich op de zuivere, maar ijle hoogten van de Zwitserse bergen waar geen mens kan leven. Dat kwam al tot uitdrukking in die reusachtige tifo’s die De voorstanders van het basisinkomen op de grond ontrolden: je moest een berg beklimmen om ze te kunnen lezen. Tegenover deze zeer juiste maar zeer abstracte idee staat dan weer de ahrimanische werkelijkheid van de onderwereld: het materialistische kwaad. 

Het is beslist een geweldige prestatie van de Zwitsers dat ze zich een weg hebben gebaand door 57 kilometer rotsen, diep onder de begane grond. Zonder dat ze het beseften, hebben ze de geesten wakker gemaakt die daar leven (hetzelfde soort geesten dat ook het klimaat in de war stuurt en overal natuurrampen veroorzaakt). Maar blijkbaar hebben de Zwitserse kunstenaars die ontwaakte demonen waargenomen en ze in beeld gebracht. Dat is dan weer de positieve keerzijde van dit bloedstollende spektakel: het wijst ons op de realiteit van die ahrimanische geesten. Als we ze tenminste onder ogen willen zien. En daar wringt het schoentje: de moderne Facebookmens is dronken van de meest beroezende, idealistische ideeën – liefde, menselijkheid, verdraagzaamheid, gelijkheid, solidariteit, enzovoort – maar hij beseft niet dat hij op die luciferische manier een vreselijke ahrimanische kater over zich afroept. Moet hij dan al die mooie idealen overboord werpen? Moet hij bijvoorbeeld de idee van het basisinkomen afdoen als een onbereikbare utopie? Geenszins. Maar hij moet het zien in verband met de tegenmachten, die er alles zullen aan doen om de realisering van die idee te verhinderen. In de openingsplechtigheid van Gottardo 2016 hebben de Zwitsers kunnen zien wat het toekomstideaal van de tegenmachten is, welke wereld zij voor de mens in petto hebben: het is precies de tegenovergestelde wereld waar de mensen van dromen. Wie het echt meent met het basisinkomen, wie niet enkel maar wil dromen, moet de tegenmachten ernstig nemen, hij moet hen leren kennen. En vandaag is er wellicht geen betere manier om dat te doen dan via de hedendaagse kunst. Hier laten de tegenmachten hun masker zakken, hier tonen ze zich in hun echte, bloedstollende gedaante. Maar het is natuurlijk geen pretje om ze onder ogen te zien. Véél aangenamer is het om op ik vind dit leuk te klikken. 
  

Advertenties