Vijgen na Pasen

De wereld als een kunstwerk zien

Tag: Hemmerechts

Kristien staat niet stil

Ik vind het begrip ‘Vlaamse identiteit’ niet erg zinvol omdat het suggereert dat er iets specifiek Vlaams is aan de Vlamingen, iets wat hen onderscheidt van niet-Vlamingen, iets volkseigen kortom. Die veronderstelling is problematisch, ook al omdat Vlaanderen een voorschoot groot is, en er in de loop der tijden heel wat niet-Vlaamse genen en gebruiken zijn terechtgekomen. De wereld – ook in Vlaanderen – staat niet stil. Vlaanderen is in de afgelopen halve eeuw onherkenbaar veranderd.

Discussies over de Vlaamse identiteit lijken die onvermijdelijke veranderingen te willen tegenhouden of ontkennen. Er klinkt nostalgie uit, en hunker naar een reddeloos verloren verleden, dat misschien nooit bestaan heeft. Ik denk trouwens dat wij allen meer beïnvloed zijn door technische ontwikkelingen als het internet of gsm’s dan door onze ‘Vlaamsheid’.

(Kristien Hemmerechts)

20140130-211341.jpg

Een plek voor emoties

Hoe meer ik lees over ‘De vrouw die de honden eten gaf’, hoe meer ik ervan overtuigd raak dat het inderdaad een ‘kutboek’ is.
Zo las ik net een reactie van uitgever Sander van Vlerken op de vernietigende kritiek van boekhandelaar Bart Van Aken.
Hij schrijft:

‘Maar het als ‘irrelevant’ afdoen kan ik niet invoelen. Voegt het niets toe aan wat er op dit gebied, in de fictie, al geschreven is? Geeft het ons geen nieuwe inzichten? Me dunkt. Literatuur bestaat bij de gratie van nieuwsgierigheid, stelt vragen bij de dingen die gebeuren, en geeft de lezer ruimte voor zijn eigen antwoorden. Dát doet Kristien Hemmerechts bij uitstek in haar roman.

Door het boek af te doen als ‘irrelevant’ wordt in principe een auteur monddood gemaakt. “Je kunt vrijuit willen schrijven, maar a priori bied ik daar geen ruimte aan”, dat effect heeft het. We raken hier aan de vrijheid van denken, aan de vrijheid van het woord, zowel bij de schrijver als bij de lezer.

Het argument van Van Aken dat de lezer bij De Standaard-boekhandel om de hoek terecht kan, geldt dan wel in praktisch opzicht, maar zeker niet in filosofisch opzicht. Een boekhandel is behalve een winkel óók een plek voor discussie, voor ruimte aan verschillende visies, voor emoties. Juist daar wordt de vrijheid van het woord serieus wordt genomen. En dat wordt ontkend door een term als irrelevant.’

Tot zover Sander van Vlerken, uitgever.

Een boekhandel is voor hem behalve een winkel ook ‘een plek waar ruimte is voor emoties’.
Wel, wel, wel.
Daar heb ik noch in de Fnac, noch in Standaard Boekhandel, noch in het Paard van Troje, noch in Polare, noch eender waar, ooit wat van gemerkt.
Wat me altijd weer treft in moderne boekhandels is dat boeken er koopwaar zijn en niks anders.
Van sommige boeken vind je er één exemplaar, van andere verschillende, van nog andere hele stapels, en van De Da Vinci Code was het een hele palet.
Emoties? Laat me niet lachen.
Discussies? Hoogstens over de rekening.
Verschillende visies? Wat een grap.

Bart Van Aken geeft zijn visie op het boek, en wat gebeurt er?
Sander van Vlerken beweert dat een auteur monddood wordt gemaakt, dat de vrijheid van het woord en de vrijheid van denken wordt aangetast.
Was ik journalist geweest, ik had geschreven: ‘Uitgever Hemmerechts schreeuwt moord en brand omdat een boekhandelaar kritiek durft te geven op een van zijn boeken.’
Daar komt het tenslotte op neer, of niet?

Niemand beweert dat het boek niet uitgegeven had mogen worden.
Niemand eist dat het uit de boekhandel wordt genomen.
Niemand heeft tot dusver één exemplaar verbrand.
Het enige wat gebeurd is, is dat een aantal mensen hun ongezouten kritiek op het boek hebben gegeven.
En dan?
Mag dat dan niet meer?
Moet de literatuur dezelfde kant op als de Hedendaagse Kunst, waar iemand die kritiek heeft meteen wordt uitgescholden voor cultuurbarbaar?
Het heeft er in ieder geval sterk de schijn van.

20140130-210322.jpg

Zo hoort u het ook eens van nóg iemand anders

20140125-181645.jpg

Deze jongeman is Bart Van Aken.
Let op de zwarte bril, let op het zwarte t-shirt: Bart is cool!
Bart werd verleden jaar uitgeroepen tot Boekverkoper van het Jaar.
In Nederland is dat de hoogste eer die je in het boekhandelvak kunt behalen.
In Vlaanderen waarschijnlijk ook.

Bart Van Aken is uitbater van Het Paard van Troje, dé betere boekhandel van Gent, gelegen op de Kouter, op 20 meter van Standaard Boekhandel en op 100 meter van de Fnac, precies tussen die twee boekhandelgiganten in dus.
Je moet het maar doen!

Welnu, deze Bart Van Aken wil het jongste boek van Kristien Hemmerechts niet in zijn winkel.
Hij vindt het pervers.
Klanten die het toch willen, verwijst hij door naar de buren, ‘waar dit soort boeken wel verkocht wordt’.

Kijk eens aan!
Er bestaan blijkbaar nog principiële mensen, jonge coole ondernemende mensen dan nog.

20140125-182917.jpg

Zo hoort u het ook eens van een ander

20140124-231309.jpg

Het betoog van Kristien Hemmerechts moet zonder concurrentie het meest arrogante zijn dat ooit iemand in ‘Reyers laat’ uit zijn nek heeft geslagen. Geen geringe prestatie, gezien ook de schertsadvocaat Walter Van Steenbrugge en de overdadig bepoederde, bepommadeerde en bebotoxte pruimenkoningin Mia Doornaert er habitués zijn.

(Koen Meulenaere)