Vijgen na Pasen

De wereld als een kunstwerk zien

Tag: piano

Voorspellen is een kunst

  

De Golden State Warriors hebben zich geplaatst voor de grote NBA-finale. Ik heb blijkbaar meer verstand van piano dan van basket. 

Finaletijd

  

Vanavond worden de laatste wedstrijden in de play-offs van de Koningin-Elisabethwedstrijd gespeeld en rond middernacht zullen we de winnaar kennen. Veel spanning is er niet meer, want het wordt Lukas Vondracek, de zwetende Tjech, of ik zou mij al heel erg moeten vergissen. Vanavond vindt ook de beslissende wedstrijd plaats in de play-offs van de Amerikaanse basketcompetitie, de NBA. Het gaat tussen Oklahoma City Thunder en de Golden State Warriors. Ook hier is de spanning niet heel groot meer, want de kans dat de Warriors deze wedstrijd winnen acht ik bijzonder klein. Als Thunder wint, gaan ze naar de grote finale tegen de winnaar van de Easter Conference, de Cleveland Cavaliers van LeBron James, en die zullen ze ook wel zonder veel problemen winnen. De Warriors zijn een beetje als AA Gent: verleden jaar zijn ze kampioen geworden en ook dit jaar hebben ze fabelachtig gespeeld, maar ze zitten er door en MVP (Most Valuable Player) Steven Curry is gekwetst geweest en speelt niet op z’n normale peil. Ze spelen vanavond op Oklahoma en daar zie ik ze echt niet winnen, want Thunder is als Club Brugge: ze eindigen heel sterk en walsen momenteel over hun tegenstanders heen, een beetje zoals Sweating Vondracek op de Koningin-Elisabethwedstrijd. Eens zien of het klopt wat ik hier allemaal schrijf. 

Eén september

Er zijn dingen die nooit veranderen: het is één september en het is mooi weer.
Ik ben in Gent omdat ik met de vakbond moet bespreken hoe ik de RVA ervan kan weerhouden een Rijksdienst Voor Arbeidsontrading te worden (daarover later meer).
De stad loopt vol met jonge mensen en de sfeer is vrolijk en opgewekt.
Zo zie ik Gent niet vaak.
Op weg ernaartoe had ik ook al iets zeldzaams gezien, iets buitengewoon zeldzaams: iemand zat langs de Schelde te … etsen.
Buiten schilderen en tekenen is in Vlaanderen als bijzonder zeldzaam geworden, maar etsen?
Dat is als … pianospelen in openlucht.
Niemand doet dat.
Maar die vrouw deed het dus wel, en rond haar hing de strenge sfeer van scherpe naalden en bijtend zuur.

20140901-235756.jpg

Wat een verschil met de levendige, kleurrijke wereld die ik in Gent aantref!
Tussen haakjes, met ‘kleurrijk’ bedoel ik niet dat er veel zwarte mensen en zwartgesluierde moslima’s rondliepen.
Ik bedoel het in de pre-politiek-correcte betekenis van het woord: kleurrijk zoals in rood, geel, groen, blauw, enzovoort, kleurrijk zowel in letterlijke als figuurlijke zin.
Ja, het is een plezier om vandaag door Gent te fietsen.
Ik heb medelijden met de vakbondsman met wie ik een afspraak heb.
Hij moet heel deze schitterende dag binnen slijten, omringd door papieren en formulieren.
Als hij opstaat om mijn boekhouding te kopiëren – vier bladzijden in een agendaatje waarin Anna overal haar (rose fluorescerende) sporen heeft achtergelaten – zie ik dat hij loopt zoals inspector Morse: slepend met zijn ene voet.
Ik denk: wat ben ik toch een gelukkig mens dat ik straks weer naar buiten kan, dat ik niet meer naar school hoef, dat ik niet opgesloten hoef te zitten tussen vier muren!
Tussen haakjes: ik breng het grootste deel van mijn leven door tussen vier muren, maar ik doe dat uit vrije wil.
Niemand verplicht me daartoe.
Beetje ironisch is natuurlijk wel dat het de RVA is die me vandaag verplicht heeft naar buiten te gaan, naar de vakbond, naar Gent.
Anders was ik misschien wel binnen gebleven en dat zou zonde zijn geweest.
Er is zoveel te zien in Gent.
Overal lopen scholieren en studenten rond, honderduit pratend over wat ze tijdens de vakantie allemaal beleefd hebben.
Waarschijnlijk zijn ze zelfs blij dat die vakantie voorbij was en dat ze eindelijk weer aan de slag kunnen.
Jammer toch dat al die jonge goede wil in banen geleid wordt waar ze (meestal) niet terecht wil komen.
Zou die vakbondsman-met-de-slepende-voet als jonge student in de rechten gedroomd hebben van een loopbaan bij het ACV?
Ik hoop het voor hem, maar ik betwijfel het.
Hij ziet er zo … kleurloos uit.

20140902-000027.jpg

Ik ben te opgelucht dat ik weer naar buiten kan om daar verder aan te denken.
Jedem das Seine, zullen we maar zeggen.
Ik geniet dus van het vrolijke Gent en van het feit dat ik daarin vrij kan rondfietsen.
Ik duik de kasseistraatjes van het oude Gent in, achter het Gravensteen, waar de Lieve stroomt.
Je komt er terecht in een andere wereld, een wereld die – zoals het Patershol – van de sloop is gered, een stille wereld, een schilderachtige wereld.
Ik ga even op een trapje aan het water zitten, alleen en van geen mens gestoord.
Achter me liggen de smalle straatjes er bijna uitgestorven bij.
Voor me verrijst zwijgend het imposante Gravensteen.
Zonder het stadsgeraas in de verte, zou ik me in de 17de eeuw kunnen wanen.
Dát was nog eens een tijd voor schilders!

Vandaag zie je nergens nog schilders in Gent.
De oude stad is nochtans heel mooi.
Maar je kunt de moderne stad niet meer wegdenken.
En zij is verre van schilderachtig.
Zij is uitgesproken schildervijandig.

Ik rijd de Jan Breydelstraat in, opnieuw op weg naar de drukte.
In een kunstgalerij zie ik een schilderij van Hubert Malfait hangen: een koe met een boerderij.
Het lijkt wel geschilderd met een truweel.
Vlaams expressionisme weetuwel.
Maar het is tenminste nog een schilderij.
Het is omringd met ‘abstracte experimenten’.
Gent-in-het-klein …

20140902-000717.jpg

Ik steek de dichtbevolkte Koornmarkt over.
Ze is net opnieuw aangelegd en ze hadden er iets moois kunnen van maken, maar dat hebben ze duidelijk niet gewild.
Deze plek schreeuwt al jaren om groen, maar ze hebben zijn stenen-woestijn-karakter eerbiedigd.
Ook het plein achter de Sint-Niklaaskerk schreeuwde al lang om groen (heel Gent schreeuwt trouwens om groen) en dat is er – een beetje – gekomen.
Maar die toegeving moest zwaar betaald worden: de Gentenaars kregen de stadshal in de maag gesplitst: tot kunst verheven woestijn.
Eens kijken of het er nog altijd zo leeg en verlaten is, denk ik.

Dat blijkt niet het geval te zijn. Of toch niet helemaal.
Er staat namelijk een … vleugelpiano.
Stel je voor: een etser aan de Schelde en een piano in hartje Gent!
Alhoewel, hartje…
Als deze plek één ding niet heeft, dan is het een hart.
Men slaagt er maar niet in om deze lege zielloze plek, deze stenen leegte, gevuld te krijgen: mensen blijven ze instinctief mijden.
Dus heeft men er teneinde raad een piano neergepoot.
En blijkbaar wordt ze nog gebruikt ook.
Als ik er passeer, is een in het zwart gekleed meisje erop aan het spelen.
Ze speelt op de piano muziek uit … The Piano.
De film gaat over een piano die vanuit de beschaafde wereld verscheept wordt naar een plek in de brousse van Nieuw-Zeeland waar helemaal niks is.
Behalve Maori’s, getatoeëerde ‘wilden’ die nog nooit een piano hebben gezien.
(Iedere overeenkomst met de huidige tijd is natuurlijk geheel toevallig)
Goede film overigens.
Zeer sprekende beelden.
Zoals die vleugel onder de Gentse stadshal (die eigenlijk niet meer een gigantisch dak is).

20140902-001400.jpg

Natuurlijk zou het te mooi zijn geweest als men daar gewoon een piano had geplaatst.
Een stad die zichzelf respecteert, plaatst geen mooie dingen.
Dat deed men vroeger.
En vroeger is voorbij.
Daarom heeft men in het glanzende notelaren hout van het klassieke instrument een aantal ruwhouten balken geschroefd die samen een stellage vormden waarop een replica van een klassiek godenhoofd prijkt.
Kunst!
(Verdorie, ik moet weer een smartfoon-met-camera hebben, want u gelooft natuurlijk geen woord van wat ik nu vertel.)
Uit dat godenhoofd druipt namelijk een soort smurrie tot op de piano: de vleugel is bedekt met iets wat je moeilijk anders kan interpreteren dan als … een hoop stront.
Het vieze goedje is weliswaar wit, maar laat ik nu net vanmorgen op het internet gelezen hebben dat de bruine kleur van uitwerpselen afkomstig is van galkleurstoffen.
Ongekleurd zou stront eruitzien als de ‘hoop’ op de vleugelpiano.
Een veelzeggend beeld.
Een weerzinwekkend beeld ook.
Een mooie klassieke vleugelpiano zo toetakelen: dat doe je niet.
Een mooie oude stad als Gent toetakelen met een stadshal: dat doe je evenmin.
Maar blijkbaar is dat de prijs die vandaag moet betaald worden om überhaupt nog muziek te kunnen horen in het lawaaierige centrum van Gent.

20140902-001648.jpg

Na een tijdje geluisterd te hebben naar het meisje (dat trouwens prima speelt) rijd ik verder.
Ik aarzel: ga ik rechts- of ga ik linksaf?
Altijd een moeilijke keuze, vind ik, al zullen weinigen het daarmee eens zijn.
Vanuit de verte zie ik dat de hele Sint-Baafskathedraal verpakt is in stellingen zodat ze eruitziet als een bouwsel uit Lord of the Rings.
Boven de ingang prijkt een grote affiche met daarop een meisje met katogen.
The Wild Beauty of Music lees ik.
En voor de betere Gentenaar: La Sauvagerie.
Kijk eens aan, denk ik, zouden ze weer Jan De Loore ingeschakeld hebben?
Die had verleden getekend voor een pervers-demonische affiche, en dit jaar is het weer van dat.
Wild Beauty?
Sauvagerie?
Een meisje met roofdierenogen?
Dat is natuurlijk allemaal een beeld van Lucifer.
Pittig detail: het is blond meisje, iets wat ik helemaal niet associeer met Lucifer of met ‘wilde schoonheid’.
Lucifer, dat is een donkere furie zoals Tina Turner.
Maar misschien onderschat ik de perversiteit van dit beeld en gaat het niet om Lucifer alleen.
Misschien gaat het om een combinatie van Lucifer en Ahriman en dus om een nog veel kwalijker wezen.
In ieder geval, het is alweer even hoe-zal-ik-het-zeggen als verleden jaar.
Wat wil je ook: een VIP experience!

20140902-001759.jpg

Ik sla dus linksaf en bots daar op een … filmploeg.
Alweer iets wat je niet iedere dag ziet.
Even snel kijken: nee, geen Bekende Vlamingen te zien.
Ik sla nu rechts de Hoogpoort in en passeer het conservatorium waar iemand onzichtbaar van katoen geeft op de pauken.
De straten zijn nog altijd gevuld met scholieren, studenten, jonge mensen.
Zoals ik al zei: Gent bruist vandaag van leven!
Maar dat mindert zienderogen naarmate ik het centrum verlaat.
Aan ‘de Van Eyck’ (voor de Maori’s onder u: het zwembad van Gent-centrum) zie ik een meisje dat helemaal alleen zit te … blokken.
Want ook dat is september: herexamens.

Als ik de antroposofische bibliotheek op de Lousbergskaai passeer zie ik een affiche hangen met daarop in grote letters: ONTMOETEN IS LEVEN.
Kijk eens aan!
Het vat deze dag zo’n beetje samen.
Gent is vandaag één grote ontmoetingsplaats.

Maar als ik de kerk in de Forelstraat passeer, de kerk die haar deuren wijd open pleegt te zetten voor migranten allerhande, zie ik een ‘ontmoeting’ tussen twee Pakistani’s.
Het lijkt verdacht veel op een drugsdeal.
Hij vindt plaats op een steenworp van de Gentse Steinerschool.
Ook dát is leven, zullen we maar zeggen.

Ach, woorden: ze zeggen vandaag niet veel meer, ze kunnen van alles betekenen.
Beelden daarentegen lijken steeds veelzeggender te worden.
Je moet er natuurlijk wel naar luisteren.
Maar dat kostte me op deze eerste schooldag weinig moeite.
Als de ziele luistert, spreekt het al een taal …

20140902-001908.jpg