Vijgen na Pasen

De wereld als een kunstwerk zien

Tag: Wapenstilstand

Schaamlippen (4)

  

Wat bezielde Goedele Liekens om op hetzelfde moment dat in Amerika de zaak Weinstein losbarstte een voorstel te lanceren om de vrouwelijke schaamlippen een andere naam te geven? Waarom culmineerde de zaak Bart De Pauw uitgerekend op Wapenstilstanddag? Waarom hadden moslimjongeren diezelfde dag uitgekozen om oorlogje te spelen in de Brusselse Lemonnierlaan, genaamd naar de man die burgemeester was tijdens de eerste wereldoorlog? Waarom werd na die eerste wereldoorlog gewacht tot 11 uur op de 11de dag van de 11de maand om de wapenstilstand uit te roepen? Waarom gebeurde dat in Compiègne, de stad waar eeuwen geleden Jeanne d’Arc gevangen werd genomen en uitgeleverd aan de Engelsen? Waarom gebruikte een Belgische ngo de wapenstilstandcijfers 11.11.11 om mensen ertoe te bewegen geld te geven voor hongerend Afrika? En wat bezielde Belgische feministen om Vrouwendag op diezelfde 11 november te vieren? 

Wie zich vragen begint te stellen over wat er dit jaar voorviel op Wapenstilstanddag ziet allerlei onverwachte verbanden opduiken. Samen lijken ze een beeld of een teken te vormen dat ons iets wil zeggen. Gemakkelijk is het echter niet om dat beeld helder te krijgen en erachter te komen wat het precies betekent. Daarvoor moet men – onder meer – opboksen tegen een sfeer van wantrouwen en ongeloof, want dergelijke beeldvorming leidt tot samenzweringstheorieën of – erger nog – tot de suggestie dat er geestelijke factoren in het spel zijn. En dat wordt beschouwd als … grensoverschrijdend gedrag. Alles wat ons ertoe brengt om afstand te nemen van de werkelijkheid, grotere verbanden te zien en imaginatief te denken, wordt in een kwaad daglicht geplaatst. Het brengt ons dichter bij de grens tussen materie en geest, en daar verzet de geest van het materialisme zich uit alle macht tegen. Het wil ons met onze neus op de materiële werkelijkheid drukken, als was de wereld een smartfoon.

‘Grensoverschrijdend gedrag’ is goed op weg om dezelfde status te krijgen als ‘racisme’. De uitdrukking wordt gebruikt om ongeoorloofd sexueel contact aan te duiden. Maar ook geoorloofd sexueel contact is – in de letterlijke zin van het woord – grensoverschrijdend gedrag. En daar heeft men geen enkel bezwaar tegen, wel integendeel. Feministen als Goedele Liekens stimuleren sexueel gedrag op alle mogelijke manieren. Ja, er is geen beweging die meer de nadruk legt op sex dan juist de feministische. Was het vroeger vooral de man die uit was op sex, dan is nu ook de vrouw een grensoverschrijdend wezen geworden. We leven ook op andere gebieden in een grensoverschrijdende tijd. Denken we maar aan de manier waarop Amerika andere landen binnenvalt. Of aan de manier waarop de overheid binnendringt in de persoonlijke sfeer. Of aan de manier waarop moslimmigranten Europa binnenstromen. Niemand ziet graten in dergelijk ‘letterlijk’ grensoverschrijdend gedrag.

Een heel ander verhaal wordt het wanneer we grensoverschrijdend gedrag in de figuurlijke betekenis van het woord nemen. Denken we maar aan het geval Bart De Pauw. Vlaamse feministen klagen steen en been over het ongeoorloofde gedrag van mannen. Zo kan het niet verder, verklaren ze beslist. Vooral in de film- en theaterwereld loopt het volgens hen de spuigaten uit. Toch vinden ze niks ergers om hun woede op te koelen dan een komiek die pikante sms-jes verstuurt. Of wilden ze niks ergers vinden? Was het misschien juist hun bedoeling om verbaal grensoverschrijdend gedrag te viseren in plaats van fysiek grensoverschrijdend gedrag? Dat zou alvast verklaren waarom ze zo toegeeflijk zijn voor moslimgeweld maar een sms-ende clown aan de galg willen zien. Hetzelfde onderscheid vinden we bij de lgbt-beweging waarmee het feminisme zich geaffilieerd heeft: extreme toegeeflijkheid voor fysiek geweld gaat er hand in hand met extreme ontoegeeflijkheid voor geestelijk geweld.

De speerpunt van deze beweging zijn de transgenders: mensen die van geslacht (willen) veranderen. Om dat doel te bereiken schrikken ze niet terug voor fysiek geweld, zowel tegen hun eigen lichaam (chirurgische ingrepen en hormoonbehandelingen) als tegen dat van anderen. Uit deze kringen zijn nogal wat Social Justice Warriors afkomstig. Ze zijn (vooral) actief aan universiteiten, waar ze lessen verstoren, professoren het spreken beletten, en hen zelfs zodanig terroriseren dat ze ontslag moeten nemen. Dat fysieke geweld – ze lijken wel in de leer te zijn gegaan bij moslimjongeren – gebruiken ze om zich te verdedigen tegen het ‘geestelijke geweld’ van hun professoren. Ze voelen zich aangerand door ideeën die niet overeenkomen met de hunne, en daartegen willen ze beschermd worden. Onder het motto Dialogue is Violence eisen ze safe places waar ze niet blootstaan aan kwetsende woorden en ideeën. Nee, het is beslist geen fysiek grensoverschrijdend gedrag dat ze aanklagen. 

Het grensoverschrijdend gedrag waar ze hun pijlen op richten, is het vrije denken, het debat, le choc des idées. Daarom is het zo onbegrijpelijk dat universiteiten niets doen om hun professoren in bescherming te nemen tegen deze – voor het vrije onderzoek dodelijke – Social Justice Warriors. Maar ook de overheid haalt bakzeil. Zo keurde de Canadese senaat onlangs een wetsvoorstel goed dat mensen het recht geeft aangesproken te worden zoals zij dat willen. Een man kan bijvoorbeeld eisen als vrouw aangesproken te worden en omgekeerd. Wie dat weigert, zal strafrechterlijke vervolging riskeren. Het gaat zelfs verder dan dat. Er is een heel nieuw vocabularium bedacht waarmee de verschillende genders (en dat zijn er nogal wat) aangeduid willen worden. Het omvat (Engelse) woorden aan als zie, zim, zir, zis, tey, tem, ters, enzovoort. Professor Jordan Peterson, die verklaarde die woorden niet te zullen gebruiken, kwam in het oog van een storm te staan en dreigt nu zijn job te verliezen. 

Dit alles speelt zich niet af in de marge van de maatschappij maar aan de meest prestigieuze Amerikaanse en Canadese universiteiten: Harvard, Berkeley, Yale, Toronto. Er moet niet aan getwijfeld worden dat deze ‘sociale oorlog’ ook naar Europa zal overwaaien. Nu reeds heerst aan onze universiteiten een wildgroei van genderstudies die de hele wetenschap willen herschrijven. Dat levert vakken op als feministische geologie en genderneutrale wiskunde. Een Amerikaanse feministe betoogde onlangs dat de #metoo beweging een wereldrevolutie inluidt: er komt een eind aan het hele door mannen beheerste verleden. Er is een nieuwe wereld aan het ontstaan waarin geen plaats meer zal zijn voor grensoverschrijdend gedrag. Denken zal gebeuren door middel van artificiële intelligentie, dat wil zeggen door de nieuwe, superieure robotmens die als een God zal (moeten) aanbeden worden. In Silicon Valley heeft men de nieuwe godsdienst reeds laten registreren. No kidding.

Als antroposoof weet je wat dat betekent: Ahriman incarneert. Het is de vraag of we hem ooit te zien zullen krijgen, want deze geest opereert achter de schermen en wil liefst verborgen blijven. Maar we zien hem overal aan het werk in ontelbare ‘activisten’ die strijd voeren tegen racisme, tegen grensoverschrijdend gedrag, tegen male supremacy, tegen white privilege, enzovoort. Hun ‘sociale strijd’ is zo misleidend omdat hij volkomen gerechtvaardigd is wat het fysiek-materiële aspect betreft. Er kan geen twijfel over bestaan dat discriminatie op basis van ras of geslacht niet meer van deze tijd is. Maar het activisme gaat verder dan dat. Het overschrijdt ongemerkt de grens tussen materie en geest, waardoor de strijd slechts in schijn tegen fysieke grensoverschrijdingen gericht is. In werkelijkheid viseert hij geestelijke grensoverschrijdingen. Zo gaat Ahriman te werk: hij gaat ‘in het geheim’ over de drempel, zonder dat we het zien, en zet daardoor de zaken op hun kop. 

Als gevolg van deze ‘occulte’ grensoverschrijding verandert de strijd tegen racisme ongemerkt in een strijd tussen de rassen, de strijd tegen de ongelijkheid tussen man en vrouw verandert in een guerre des sexes, de strijd tegen grensoverschrijdend gedrag wordt een strijd tegen de geest. Alles wordt namelijk gespiegeld wanneer we over de drempel gaan, alles is omgekeerd aan gene zijde. Houden we daar geen rekening mee – omdat we niet weten of zien dat de drempel wordt overschreden – dan halen we geest en materie door elkaar. Wat op geestelijk vlak thuishoort, doen we dan op fysiek vlak of omgekeerd. Dat geldt heel speciaal voor de drempeloverschrijding zelf. Die moet op geestelijk vlak plaatsvinden, dat wil zeggen bewust en vrijwillig, niet instinctief en gedwongen zoals bij een ‘fysieke’ drempeloverschrijding. Het resultaat van die verwisseling is een enorme chaos waarin iedereen slaags raakt met iedereen. Op die manier bereidt Ahriman de oorlog van allen tegen allen voor.

Het enige wat we daar tegenover kunnen plaatsen is ‘drempelbewustzijn’, inzicht in wat er gebeurt wanneer we de grens tussen geest en materie overschrijden. Hoezeer Ahriman zich daardoor bedreigd voelt kunnen we aflezen aan de heftigheid waarmee hij grensoverschrijdend gedrag bestrijdt. Want die strijd is slechts in schijn gericht tegen ongeoorloofd fysiek-sexueel contact. In werkelijkheid is hij gericht tegen ‘geestelijke’ grensoverschrijdingen. Ahriman wil onder geen beding dat we de drempel bewust overschrijden en op die manier het grensgebied leren kennen. Dat blijkt nergens zo duidelijk als in de kunst, de grensoverschrijdende activiteit bij uitstek. Hier gaat de mens – de kunstenaar zowel als de kunstliefhebber – voortdurend over de drempel. Dat kunnen we aflezen aan de spontane, fysieke beweging die hij maakt wanneer hij kunst schept of bekijkt: door afwisselend naar het kunstwerk toe en van het kunstwerk weg te bewegen, overschrijdt hij telkens weer de grens tussen geest en de materie, tussen mens en kunstwerk. 

Deze ‘grensoverschrijdende’ beweging heeft Ahriman helemaal lamgelegd door een kunst in het leven te roepen waarbij het zinloos is het kunstwerk afwisselend van dichtbij en van op een afstand te kijken. In de hedendaagse kunst is er immers geen verband meer tussen het (materiële) kunstwerk en de (geestelijke) betekenis ervan, tenzij een ‘nominalistisch’ verband. De hedendaagse kunstenaar geeft zijn kunstwerk een bepaalde betekenis zoals ouders hun kind een bepaalde naam geven. Marcel Duchamp heeft dat bijvoorbeeld gedaan met een pispot. Aan die pispot kunnen we de betekenis niet aflezen, we kunnen ze alleen van de kunstenaar (of een van zijn ingewijden) vernemen. Het hele grensgebied tussen materie en geest, waar we niet alleen uiterlijk maar ook innerlijk in beweging konden komen, is verdwenen. Ahriman heeft ons in de kunst onze bewegingsvrijheid ontnomen en ons veroordeeld tot geestelijke passiviteit en onderworpenheid.

Na 100 jaar hedendaagse kunst zijn we ervan overtuigd geraakt dat kunst een soort hostie is die je moet slikken en die je in de mond wordt gelegd door ‘ingewijden’ die pretenderen over de drempel te zijn gegaan. Dat we zelf over die drempel kunnen of moeten gaan, komt niet eens meer in ons op. Ons hele middengebied is uitgeschakeld, ons hart het zwijgen opgelegd. En daar ligt het verband met met Wapenstilstand, met de eerste wereldoorlog, met de #metoo beweging, met de Social Justice Warriors. Onder het mom van een gerechtvaardigde strijd wordt ‘het midden’ van de wereld – zowel uiterlijk als innerlijk – aangevallen, steeds weer opnieuw. De kunstzinnige, grensoverschrijdende activiteit die vanuit dit midden, dat wil zeggen vanuit het menselijke Ik, tot bewustzijn had moeten komen, wordt nu vanuit de tegenpolen – door de geallieerde krachten van Lucifer (het Oosten) en Ahriman (het Westen) – onder vuur genomen. Dat is het ‘occulte’ beeld dat dit jaar op Wapenstilstanddag zichtbaar werd. Wat het te maken heeft met de cijfercombinatie 11.11.11 blijft vooralsnog een raadsel. 

Schaamlippen (3)

  

November is de maand waarin we de doden herdenken: Allerheiligen, Allerzielen, en ook de slachtoffers van de eerste wereldoorlog. Dat laatste doen we op 11 november, Wapenstilstanddag. Dit jaar leken de oorlogsdoden echter een stuk minder aandacht te krijgen. Helemaal onbegrijpelijk was dat niet als je bedenkt dat de Grote Oorlog nu al drie jaar aan één stuk herdacht wordt. Afgelopen zomer werd er in Ieper nog een grootscheepse herdenking gehouden van de Slag bij Passendaele. Actrice Helen Mirren droeg bij die gelegenheid het beroemde gedicht In Flanders’ Fields voor, maar deed dat op zo’n triomfantelijke toon dat ik me opeens realiseerde naar een overwinningsfeest te kijken. De hele vertoning werd dan ook geregisseerd door de Engelsen, er viel geen Duitser te bekennen. De wapens zijn dus nog altijd niet neergelegd, ze zijn alleen van aard veranderd. Men vecht nu met andere, meer gesofisticeerde middelen, maar het is nog altijd oorlog. 

Hoe weinig 11 november nog met Wapenstilstand te maken heeft, werd dit jaar op een merkwaardige manier geïllustreerd. Om te beginnen viel het gerecht die dag de VRT binnen op zoek naar bezwarend materiaal in de zaak Bart De Pauw. Een week tevoren ging het nog om een privè-zaak tussen Bart De Pauw en enkele actrices, maar dat veranderde opeens toen de VRT besloot Bart De Pauw op staande voet te ontslaan en alle programma’s waaraan hij meewerkte van het scherm te halen. Tabula rasa dus, net als in het geval Kevin Spacey. Dat was reeds een draconische maatregel, maar de klap op de vuurpijl moest nog komen. Op 11 november greep het gerecht in, op eigen initiatief, zonder dat er een klacht was ingediend. De zaak kreeg daardoor een heel andere dimensie, want voortaan riskeert iedere man die verdacht wordt van grensoverschrijdend gedrag vervolging. Alsof het Belgische gerecht de oorlog verklaard heeft aan de man. 

Maar in ons land is 11 november niet alleen Wapenstilstanddag, het is ook Vrouwendag, en dat kan gelden als een tweede oorlogsverklaring aan de man. Want wie krijgt het in zijn hoofd om Vrouwendag te vieren op dezelfde dag dat de dood van miljoenen mannen herdacht wordt! Het is al even blasfemisch als halfnaakte leden van Fema die tijdens een (doden)mis schreeuwend op het altaar springen. Bovendien heeft het Vrouwen Overleg Komitee, dat deze uitdagende keuze maakte, onlangs zijn naam veranderd in Furia, wat ook niet meteen wijst op vredelievende bedoelingen. Maar de keuze voor 11 november is nog op een andere manier vreemd, want internationaal wordt Vrouwendag gevierd op 8 maart. Zo is dat door de Verenigde Naties bepaald, en dat gebeurde in navolging van niemand minder dan Lenin, want hij was die voorstelde om van 8 maart, de dag dat de Russische vrouwen in 1917 op straat kwamen, een vrouwendag te maken. Feminisme en communisme vormen blijkbaar één front (sic).

Maar de furieuze feministen waren niet de eersten om deze datum te kapen. De Vlaamse ngo 11.11.11 deed het hen voor. In de jaren 60 kozen ze deze datum om de Noord-Zuidproblematiek in de kijker te zetten. Met name hun deur-aan-deur campagne voor ‘de arme kindjes van Afrika’ kende een groot succes. Intussen hebben ook zij hun (kind)vriendelijke masker laten vallen en voeren ze een agressieve politiek die inspeelt op het schuldgevoel van het Westen. Ze doen dus eigenlijk net hetzelfde als de feministen van Furia: ze worden steeds agressiever, ze richten hun kogels steeds meer op de bange, blanke man en ze doen dat allebei op 11 november, de dag waarop de dood van miljoenen bange, blanke mannen wordt herdacht. Dat is allemaal toch wel héél toevallig. Niemand maakt mij wijs dat beide organisaties niet wisten wat ze deden toen ze 11 november uitkozen om hun ding te doen. Het was een verkapte oorlogsverklaring, en wel aan de mannen, de levende zowel als de dode.   

Maar op 11 november vond er nog een derde oorlogsverklaring plaats. Terwijl het gerecht huiszoeking deed bij de VRT, en 11.11.11 langs de deuren liep, sloegen in Brussel honderden Marokkanen aan het plunderen. Op de Lemonnierlaan sloegen ze ruiten in, vernielden inboedels, staken auto’s in brand en vielen de politie aan. Het leek wel oorlog, vertelden getuigen, de straat was in een slagveld herschapen. Pittig detail: Maurice Lemonnier was burgemeester van Brussel tijdens de eerste wereldoorlog. Volgens een krantenbericht was de plundertocht enkele dagen tevoren aangekondigd op een Facebookpagina. Ook hier had men dus Wapenstilstanddag uitgekozen om de wapens op te nemen. Sommigen gaven de schuld aan de politie, die een onschuldig voetbalfeest brutaal verstoord zou hebben. Maar enkele dagen later braken er opnieuw rellen uit, dit keer op het Muntplein, vlak voor de Muntschouwburg waar in 1830 De Stomme van Portici werd opgevoerd, de opera die naar verluidt België heeft doen ontstaan. 

Wapenstilstanddag was dit jaar Oorlogsverklaringsdag. De toon was al gezet door de Engelsen, die van de herdenking van de eerste wereldoorlog een overwinningsfeest maakten. Maar de zaak explodeerde pas echt op 11 november. Toen verklaarden de ‘geallieerden’ – de Belgische Staat, de feministen en de moslims – de oorlog aan de bange, blanke man. Alledrie werden ze gedreven door collectivistische, zeg maar communistische idealen. Die waren ook herkenbaar in wat er enkele dagen later gebeurde: een Brugse priester werd voor het gerecht gedaagd omdat hij de politie niet had verwittigd toen een van zijn parochianen zelfmoord wilde plegen. Niet alleen werd een eeuwenoud christelijk gebruik – de biecht en het daarbij horende biechtgeheim – aan de kant geschoven, maar ook de gewone vertrouwensrelatie tussen mensen werd gebrutaliseerd. De boodschap was immers dat iedereen rechtsvervolging riskeert die de politie niet verwittigt als iemand hem vertelt over zijn zelfmoordplannen. 

Op zich hadden al deze gebeurtenissen niet veel om het lijf. De zaak Bart De Pauw doet nu wel veel stof opwaaien, maar ze zal algauw weer vergeten zijn. De rellen in Brussel waren hevig maar niet uitzonderlijk. Moslims en politie leveren regelmatig slag in de straten van de hoofdstad. En een priester die wordt aangeklaagd, dat is ook geen nieuws meer in dit land. Afzonderlijk zou men deze feiten faits divers kunnen noemen, om een Brusselse burgemeester te citeren, maar samen vormen ze een krachtig beeld dat zich diep in de ziel van de moderne mens prent. Daar is die moderne mens zich echter niet van bewust. Niet alleen moet hij zo hard werken dat hij geen tijd heeft om stil te staan bij de gebeurtenissen, maar hij haalt ook zijn neus op voor dergelijke beelden. Hij beschouwt ze als ongeoorloofde veralgemeningen die suggereren dat de dingen een geestelijke dimensie zouden hebben, en dat kan hij natuurlijk niet ernstig nemen. Met als gevolg dat het beeld wegzinkt in zijn onderbewustzijn en daar zijn verlammende invloed uitoefent.

Want het is niet niks wat dit beeld ons vertelt, of we het nu horen of niet. Er spreken krachten uit die het absoluut niet goed met ons voorhebben en die stuk voor stuk grensoverschrijdend gedrag vertonen dat Bart De Pauw een onschuldige koorknaap doet lijken. Het gerecht dringt onbetamelijk diep door in het privé-leven van mensen. Als zelfs priesters zich niet meer kunnen beroepen op het biechtgeheim, hoe kan een gewoon gesprek dan ooit nog vertrouwelijk zijn? Wie met zelfmoordplannen rondloopt, kan dit tegen niemand meer vertellen, want hij riskeert de politie op zijn dak te krijgen. Hetzelfde geldt voor de relatie tussen man en vrouw. Welke man zal een vrouw nog avances durven maken als hij daarvoor 20 jaar later in de cel kan belanden? En wat betekent het voor het samenleven van autochtonen en allochtonen dat moslims op agressieve wijze de publieke ruimte kunnen inpalmen zonder dat de politie daar iets kan of durft of wil aan doen? 

Wanneer men bedenkt dat dit beeld uitgerekend op 11 november verscheen, rijzen er nog meer vragen. Waarom kozen moslims deze dag uit om Brussel op stelten te zetten? En waarom deden ze dat op de Lemonnierlaan en het Muntplein? Waarom besloot het Belgisch gerecht om de zaak De Pauw in handen te nemen op Wapenstilstanddag, een zaterdag notabene? Waarom kon het niet wachten tot maandag? Waarom hebben de Belgische feministen 11 november uitgeroepen tot Vrouwendag terwijl de rest van de wereld Lenin volgt? En wat heeft de 11.11.11 campagne te maken met het moment waarop de Wapenstilstand in 1918 werd uitgeroepen? Ging het wellicht om die zes opeenvolgende enen? En hielden die verband met de 66 van het jaar waarin het initiatief van start ging? Want iedereen weet dat er een even krachtige als onbewuste invloed uitgaat van cijfers, denken we maar aan het obligate 99 dat op zoveel prijskaartjes staat. 

Het doet een mens verder denken. Wapenstilstand werd in 1918 uitgeroepen op de 11de dag van de 11de maand om 11 uur. De Duitsers hadden zich toen al een hele tijd overgeven. Toch werd er uren gewacht – uren waarin nog heel wat mensen sneuvelden – om de wapenstilstand af te kondigen. Waarom moest dat precies om 11 uur gebeuren? En waarom moest het in Compiègne gebeuren, de stad waar Jeanne d’ Arc gevangen werd genomen en verkocht aan de Engelsen die haar vervolgens als een heks verbrandden? Misschien bestaan er voor al die feiten aannemelijke verklaringen, maar allemaal samen doen ze toch onwillekeurig denken aan wat Rudolf Steiner schreef over de geheime ‘loges’ die de eerste wereldoorlog beraamd hebben en die gebruik maakten van occulte kennis om hun snode plannen te realiseren. Die hele concentratie van gebeurtenissen op 11.11.11 precies honderd jaar na het onheilsjaar 1917 doet in ieder geval een verborgen regisseur vermoeden.

Het begint er inderdaad op te lijken dat Brussel afgelopen Wapenstilstanddag het toneel werd van een of ander occult ritueel. Dat klinkt moderne mensen natuurlijk absurd in de oren. Maar is dat materialistische ongeloof niet precies de reden waarom het zo slecht gaat met Europa? In zijn Memoranda over de eerste wereldoorlog geeft Rudolf Steiner een verklaring voor de wereldmacht van de Angelsaksische landen: Engeland en Amerika baseren hun buitenlandse politiek op een diep inzicht in de Europese volkszielen. Dankzij die kennis slagen zij erin de Europese volkeren zodanig te manipuleren dat het hun machtspositie steeds weer ten goede komt. Die Europese volkeren hebben daar geen idee van want ze willen niks weten van volkszielen of volksaarden. Ze halen hooghartig hun neus op voor dergelijke ‘spirituele humbug’ en daar doen Amerika en Engeland hun voordeel mee want het zijn pragmatici bij uitstek. Het maakt hen niet uit of iets spirituele humbug is, als het maar werkt.

Deze hoogmoedige afkeer van spirituele inzichten komt Europa zwaar te staan, want het is een speelbal geworden in handen van Amerika. En dat is dan nog zwak uitgedrukt, want na de eerste wereldoorlog (die door Engeland werd uitgelokt) volgde de tweede wereldoorlog (die door Amerika werd gefinancierd) en vandaag lijkt Europa de genadeslag te zullen krijgen, want het wordt van twee kanten aangevallen: vanuit het Oosten door de islam en vanuit het Westen door de politieke correctheid en alles wat daarbij hoort, zoals de #metoo beweging. Het wordt opnieuw in de tang genomen, zoals tijdens de Koude Oorlog. En net zoals het communisme een Westers ‘sociaal experiment’ was (het woord is van Rudolf Steiner), zo is de islamisering van Europa een sociaal experiment van het Westen. Want het is ontegensprekelijk Amerika dat het slapende monster van de islam wakker heeft gemaakt. Aangezien de spirituele inzichten van de antroposofie het enige tegengif zijn voor deze dubbele drakenkrachten ziet het er niet goed uit voor Europa, want het haalt nog altijd (en misschien zelfs meer dan ooit) zijn neus op voor deze inzichten.